Recent verschenen
Dit is een preview voor TH&MA 2026-04. Neem een abonnement om bij verschijning de gehele editie te lezen.
Binnen het Nederlandse hogeronderwijsstelsel zouden hogescholen zich moeten positioneren als regisseurs in een actieve epistemische cultuur van ‘waardevolle’ kennis, schrijft Didi Griffio...
Constateren dat technologische ontwikkelingen en het hoger onderwijs onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn, is natuurlijk een open deur. Onze samenleving is immers doordesemd van technologie en eenieder in die samenleving moet zich tot die technologie verhouden. De grote vraag is dus vooral: wa...
De transitie rond digitalisering in het onderwijs is nauw verweven met urgente maatschappelijke uitdagingen. Als hoger onderwijs moeten we meebewegen met de kansen die deze transitie biedt, schrijft Nanda Piersma. Daarvoor moeten we niet het digitale systeem veranderen, maar onze didactische bena...
De voorbije jaren hebben we gezien hoe snel technologie haar weg vindt naar het hoger onderwijs. Tegelijk is duidelijk geworden dat technologie alléén geen garantie biedt voor kwaliteitsvol leren. Juist het vakmanschap van de lesgever bepaalt het succes van een onderwijsinnovatie.
In het ICT-onderwijs geldt verandering niet als tijdelijke verstoring, maar als de normale toestand; zoveel is na zes decennia wel duidelijk. De vraag is daarom hoe we opleidingen ontwerpen die met de toekomst meebewegen, zonder iedere nieuwe ontwikkeling als een bedreiging te zien.
De opkomst van generatieve AI verandert wat en hoe studenten leren, maar heeft ook gevolgen voor de rol van docenten en de organisatie van het onderwijs. De grootste uitdaging ligt niet in de technologie zelf, maar in het vermogen van instellingen om zich hier op een wendbare en duurzame manier t...
ICT-opleidingen bereiden studenten voor op een beroepspraktijk die op het moment van afstuderen alweer nieuwe vormen heeft aangenomen. Dit onderwijs moet daarom niet achter iedere hype aanlopen, maar structureel meebewegen met de ontwikkeling van het vakgebied, schrijven Anita Bosman en Guido Ong...
Hoe willen we dat het onderwijs van de toekomst eruitziet, en hoe zetten we technologie daarbij verstandig in? De digitalisering van het onderwijs is in de afgelopen jaren al met sprongen vooruitgegaan. Om de sector te helpen de grip te behouden, werkt ICT-coöperatie SURF onder meer met toekomsts...
Als het gezicht van Waag Futurelab is het Marleen Stikkers missie om bij te dragen aan een duurzame, rechtvaardige wereld. Op zoek naar oplossingen voor de grote uitdagingen van deze tijd brengt haar instituut mensen samen om al ‘knutselend’ te komen tot concrete, perspectiefrijke aanpakken. ‘Het...
Het Vlaams hoger onderwijs gebruikt maar liefst zes verschillende softwarepakketten voor studentenadministratie. Het betekent onder meer dat het investeringen en aanpassingen zesmaal moet uitvoeren. Dat kan een stuk efficiënter, betogen Roel Vandommele, Ilse Beerland en Frederik D’hulster. Veel a...
Wat vinden studenten van het educatief klimaat van hun opleiding? En welke suggesties doen zij om dit te verbeteren? Aan de hand van een nieuwe theorie, gebaseerd op acht jaar onderzoek, gingen Cedric Stalpers en Mia Stokmans op zoek naar een antwoord op deze vragen.
De afgelopen tien jaar heeft zich geleidelijk maar aantoonbaar een verschuiving voltrokken: studenten zijn steeds minder aanwezig in de collegebanken en lijken überhaupt minder tijd aan hun studie te besteden. Wat betekent dit voor het hoger onderwijs?
Sla een willekeurige krant open en de urgentie om tot échte oplossingen te komen voor grote maatschappelijke opgaven spat van het papier. Het hoger beroepsonderwijs dicht zichzelf daarbij, als spin in het regionale web, een belangrijke rol toe. De vraag is: kunnen we innovatie helpen versnellen?
...Het is geen overdrijving te stellen dat in Europa grote ongerustheid heerst over het Chinese succesverhaal in onderzoek en innovatie. Het in december 2025 gepubliceerde rapport van Peter Wennink, voormalig CEO van ASML in Veldhoven, windt er geen doekjes om: China is aan een indrukwekkende opkoms...
Janice McCabe is een socioloog die als associate professor verbonden is aan Dartmouth College, een instelling in Hanover, New Hampshire. De focus van haar onderzoek ligt op het welzijn van de studenten, zoals blijkt uit haar boek Connecting in College uit 2016 en recent nog haar essay in The New ...
In het dertiende en laatste hoofdstuk van Wederopbouw spreken Leike van Oss en Jaap van ’t Hek de hoop uit dat hun boek heeft geresoneerd bij de lezer. Dat heeft het bij deze lezer in elk geval. Ook stellen de auteurs in dit hoofdstuk de vraag of het boek zelf niet een echokamer is, terwijl het j...
Simon Marginson maakt er geen geheim van dat hij van jongs af aan kritiek heeft gehad op kapitalisme en liberalisme. Die wakkeren de competitie tussen individuen aan, negeren de menselijke en ecologische verbondenheid en hebben geen aandacht voor het collectieve – tenzij het geld opbrengt. Bovend...
Op een winderige vrijdagmiddag in februari liep ik langs het IJ in Amsterdam naar Pakhuis de Zwijger. Ik was een van de personen die een plekje had weten te bemachtigen bij de presentatie van het boek Impact met actieonderzoek. De inschrijving voor de bijeenkomst was door overschrijving vroegtijd...
Graag stel ik mezelf even aan u voor. Want inderdaad, zoals Huib de Jong in het eerste nummer van dit jaar al aankondigde, heeft Th&ma sinds 2026 een nieuwe Vlaamse (co)hoofdredacteur.
Van opleiding ben ik doctor in de chemie. Naast het doceren van basischemie aan de faculteiten Geneeskunde e...
We moeten opnieuw leren inzien welke waarde aandacht en vrije tijd hebben voor het leerproces en de creativiteit, zegt schrijfster en filosoof Joke Hermsen. Ze pleit daarom voor ‘kairos-plekken’, ruimten waar leerlingen, studenten en werknemers tot reflectie kunnen komen.
Hoever kun je gaan met het samenbrengen van verschillende soorten kennis en verbeelding? De ambitie van X-LAB, het cross-disciplinaire laboratorium van de Universiteit Hasselt, is om nieuwe grenzen te verkennen. Sinds 2015 pioniert het lab met het verbinden van wetenschap, technologie, kunst en a...
Na een enigszins ongemakkelijke persoonlijke gebeurtenis besloot Barbara Baert onderzoek te gaan doen naar de waarderingsgeschiedenis van geestdrift en enthousiasme. Het volgende essay vormt een selectie van passages uit haar boek Enthousiasme. Over geestdrift in de artistieke ruimte.
De slow science-beweging, voortgekomen uit een reeks initiatieven en manifesten in de jaren tien, heeft achteraf gezien maar weinig navolging gekregen. En dat is jammer, schrijft Wim van Saarloos, want er is wel degelijk een groeiend besef dat het systeem vastloopt.
Slow science is geen romantisch pleidooi voor traagheid, betogen Lode De Waele en Maaike Geuens. Het is een pleidooi voor een systeem waarin je weer risico’s kunt nemen, en waarin methodologische zorgvuldigheid niet wordt afgestraft omdat die tijd vraagt.