Zoeken op trefwoord 'Religie'

Wetenschap en religie

Pieter Drenth

2007, Nummer 5

Dit themanummer is gewijd aan het onderwerp ‘religie in het hoger onderwijs’. Aangezien aan de universiteiten primair de wetenschap wordt gediend – door onderzoek te verrichten en onderwijs te verzorgen – zou ik mij in dit artikel willen richten op de relatie tussen religie en wetenschap, in de Nederlandse wetenschapsdiscussie veelal ook wel aangeduid met ‘geloof en wetenschap’. Over dit thema is al erg veel gezegd en geschreven, maar het blijft, ook door ontwikkelingen in het denken over geloofsvragen zelf, actueel. Het is zinvol aan deze problematiek van tijd tot tijd hernieuwde aandacht te schenken. Af en toe dwingt ook een externe omstandigheid tot een dergelijke bezinning. Eind 2005 was dat bijvoorbeeld de plotselinge belangstelling voor een ‘intelligent ontwerp’ als alternatief voor de evolutieleer ter verklaring van de verschillen tussen de soorten, en de overweging hieraan in de biologielessen op de middelbare school, naast deze evolutieleer, aandacht te geven. Dit was de aanleiding voor artikelen, ingezonden stukken, een Buitenhof-discussie, en een reeks publiekslezingen van de KNAW. Ik heb de indruk dat een sterke toename van het aantal moslimstudenten, voor wie de discrepantie tussen het (westerse) wetenschappelijke en het islamitische wereldbeeld vaak de nodige cognitieve dissonantie oproept, thans wederom een dergelijke aanleiding is. In dit artikel wil ik trachten mijn persoonlijke visie op dit thema te verhelderen.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Religie

De identiteit van een katholieke universiteit

Johan Verstraeten

2007, Nummer 5

Een katholieke universiteit is een complexe instelling die gekenmerkt wordt door een spanningsveld tussen twee polen: christelijke identiteit en plicht tot kwalitatieve wetenschapsbeoefening. Enerzijds is zij, ‘een wetenschappelijke instelling waarin grensverleggend onderzoek en kennisoverdracht essentieel en complementair zijn’. Anderzijds is zij ook verbonden met de christelijke denk- en praktijktraditie1 en bezint zij zich op de verhouding tussen geloof en wetenschap. In haar opdrachtverklaring belijdt de KU Leuven dat zij zich ‘in samenwerking met verwante universiteiten bezint over de ethische en religieuze problemen die gesteld worden door de evolutie van wetenschap en technologie en door de veranderingen in het sociale en culturele leven, met speciale aandacht voor de persoonlijke waardigheid van de mens, de bescherming van de zwakken en voor gerechtheid en vrede’. In diezelfde geest definieert zij zich ook als een instelling die een ‘geestesklimaat’ schept ‘dat de menselijke en gelovige ontplooiing van de leden van de universitaire gemeenschap bevordert’.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Religie

Overtuigend anders onderwijs

C.P. Boele

2007, Nummer 5

We leven in een tijd van overvloed en snelheid. In de afgelopen vijftig jaar is de welvaart enorm gestegen. Maar is de westerse mens er ook gelukkiger op geworden? Gevoelens van stress, onveiligheid en depressiviteit nemen toe. Bij veel jongeren is er sprake van een chaos op de harde schijf tussen de oren. Meer dan ooit is het noodzakelijk dat scholen zich bezighouden met het geven van structuur en richting. Het woord onderwijzen moet weer eens letterlijk worden genomen: wijzen. Reden voor de Christelijke Hogeschool Ede (CHE) om in haar onderwijskundige visie de begrippen relatie, inhoud en verantwoordelijkheid tot kernwaarden te verheffen. De CHE ziet de mens in relatie tot God en tot zijn medemens. De Edese hogeschool gaat voor inhoudelijk hoogwaardig kwaliteitsonderwijs en wil studenten leren om hun verantwoordelijkheid te nemen als beroepsprofessional. Op deze wijze geeft de CHE overtuigend anders onderwijs. Een succesformule, zo blijkt uit externe onderzoeken van de Studiekeuzegids Hoger Onderwijs en opinieblad Elsevier en de groeicijfers van de CHE. In dit artikel enkele gedachten die achter de onderwijskundige visie van de CHE liggen.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Religie

Het verschil proef je

Stefan Waanders

2007, Nummer 5

Nu religie zich wereldwijd opnieuw aandient, is het van des te groter belang weet te hebben van een traditie van fides et ratio. In deze traditie wordt al eeuwen een gesprek gevoerd dat het weet uit te houden in de spanning van geloven en weten en deze probeert vruchtbaar te maken. In Nederland draagt de Radboudstichting op welhaast unieke wijze bij aan de voortgang van dit gesprek in de wereld van het hoger onderwijs.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Religie

Religiewetenschappen en theologie aan een katholieke universiteit

Wim Weren

2007, Nummer 5

In de afgelopen jaren is de academische theologie in Nederland gereorganiseerd. In dit artikel beschrijf ik de recente ontwikkelingen in katholieke kring. De Universiteit van Tilburg (UvT) speelde in dat proces een hoofdrol. Sinds 1 januari 2007 heeft zij een Faculteit Katholieke Theologie (FKT) en een Departement Religiewetenschappen en Theologie (DRT), dat een onderdeel is van een nieuwe Faculteit Geesteswetenschappen. Wat te denken van deze constructie? Hebben we hier te maken met een vreemde boedelscheiding of kunnen we spreken van een nieuwe Tilburgse lente?

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Religie

Reflectie over nieuwsgierigheid

Jan van Bemmel

2007, Nummer 5

Nieuwsgierigheid is kenmerkend voor alle onderzoekers. Daarover gaat het in dit artikel. Voor Plato en velen na hem was verwondering de kern van hun filosofie. Ook voor mij was dit de prikkel voor het onderzoek dat ik mijn hele leven mocht doen. Nieuwsgierigheid in de niet-levende en de levende natuur kan vroeg beginnen. Vóór mijn Delftse studie had de astronomie mijn grote belangstelling en was ik juniorlid van de Nederlandse Vereniging voor Weer- en Sterrenkunde.
Ik bouwde met Japanse lenzen een telescoop die tot 80 keer kon vergroten. Na de studie natuurkunde deed ik biomedisch onderzoek, maar mijn liefde voor de astronomie bleef; vandaar zo dadelijk mijn eerste voorbeeld. Daarna kies ik een voorbeeld uit het gebied waarin ik promoveerde: de perinatale geneeskunde. Ik meen dat beide onderwerpen representatief zijn voor een nieuwsgierige zoektocht. Ik zal mijn artikel illustreren met citaten, voor het merendeel afkomstig van Albert Einstein. Ook hij was uiterst nieuwsgierig van aard en wilde zijn vingers zien te krijgen achter de fundamentele verschijnselen in de micro- en de macrocosmos. Hij stelde zich naast de vraag over het ‘hoe’ ook de vraag naar het ‘waarom’ en ‘waartoe’. Die vragen zal ik ook stellen in mijn terugblik aan het eind van dit artikel.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Religie

Nieuwsbrief

Vul uw e-mailadres in en ontvang onze nieuwsbrief.