2022, nummer 2

In de kennisbank van TH&MA HOGER ONDERWIJS  (TH&MA) zijn artikelen opgeslagen van verschillende jaargangen. Als abonnee kunt op verschillende manieren in het archief zoeken: op trefwoord en vrij op zoekterm. U treft de artikelen aan als opgemaakt PDF-document.

Om van de kennisbank gebruik te maken moet u zich eerst registreren  Daarna kunt u inloggen. Heeft u nog vragen? Kijk eerst op de pagina met veelgestelde vragen.

Heeft u hulp nodig, stel dan uw vraag aan: helpdesk@instondo.nl.



Hoofdredactioneel - Kritische vragen

Sijbolt Noorda

Optimisten denken dat we van de covid-19-pandemie belangrijke lessen zullen leren, over hoe we voortaan met zulke wereldwijde epidemieën het beste omgaan en ons beter voorbereiden. Maar ook in allerlei ander opzicht zou het een leerzame tijd kunnen zijn geweest. In de afgelopen twee jaar zijn er ruim 200.000 covid-19-artikelen gepubliceerd, waarvoor de nodige ruimte werd vrijgemaakt op platforms en in tijdschriften. Kwaliteitsbeoordelingen (peerreview) werden spoedshalve ingekort en grote uitgevers maakten de goedgekeurde artikelen voor iedereen dadelijk en zonder drempels toegankelijk. Veel vaker dan gewoonlijk maakten onderzoek(st)ers hun stukken meteen (als preprint) openbaar, voorafgaande aan het beoordelingsproces. Zoals ze in de wis- en natuurkunde al jarenlang gewend zijn.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Rubriek: Hoofdredactioneel

Trefwoorden: Academische vrijheid en verantwoordelijkheid | Publiceren

Interview - Robert-Jan Smits

Elma Drayer | Robert-Jan Smits

Voor Robert-Jan Smits is de strijd om open access een morele zaak: kennis die met belastinggeld is vergaard dient voor iedereen beschikbaar te zijn. ‘Ik heb nooit de confrontatie met de uitgevers gezocht. Ik heb wel gezegd: hoe dan ook gaan we de regels veranderen.’

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Rubriek: Interview

Trefwoorden: Academische vrijheid en verantwoordelijkheid | Publiceren

De uitgeverij en de bibliotheek

Leo Waaijers

Kenniscirculatie op een tweesprong

In de digitale revolutie van het wetenschappelijk publiceren zijn de grote klassieke uitgevers het best weggekomen; de bibliotheken hebben flinke averij opgelopen. De academische wereld slaat deze ontwikkeling met gemengde gevoelens gade, schrijft Leo Waaijers.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Academische vrijheid en verantwoordelijkheid | Publiceren

Ongelimiteerd toegang tot wetenschap

Jeroen Sondervan

Haken en ogen aan open access

Door het streven naar open access verandert de manier van wetenschap bedrijven in hoog tempo. Toch lijkt een permanente vrije toegang tot publicaties geen eenvoudige opgave, schrijft Jeroen Sondervan. Is die dan toch een utopie?

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Publiceren

De plannen van cOAlition S

Johan Rooryck

De deur open naar wetenschappelijk werk

Over de voordelen van open access voor de snelle verspreiding van de wetenschap is iedereen het wel eens. Maar de realiteit loopt achter op de wens. Daarom heeft Plan S één doel voor ogen: publicaties volledig en onmiddellijk beschikbaar maken.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Publiceren

Uitgeven kost tijd en geld

Irene van Rossum

Overleven in een fragiel systeem

Sommige mensen vragen zich af wat uitgeverijen nu helemaal doen voor de royale winst die ze behalen. Maar de ene uitgever is de andere niet, stelt Irene van Rossum. Ze beschrijft hoe Amsterdam University Press als kleine speler in de geesteswetenschappen het hoofd boven water probeert te houden in de overgang naar open access.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Publiceren

Een gedeeld idee van waarheid

Stéphanie Paalvast

De ambitie van uitgeverij Brill

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Publiceren

Open excess

Jeroen Huisman

Ik kom net terug van de filmset. Mijn veelgelezen publicatie Sound and vision: De klokken van Arnemuiden in hermeneutisch perspectief wordt verfilmd! Eindelijk de gelegenheid om deze belangrijke bijdrage aan de wetenschap te ontsluiten voor het grotere publiek. Het Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek Vlaanderen heeft een subsidie beschikbaar gesteld via het programma ‘Binnenkort in dit theater’ en als alles goed gaat, kunnen miljoenen film- en wetenschapsliefhebbers
binnenkort het resultaat zien.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Rubriek: Column

Trefwoorden: Column | Publiceren

Tijd voor een organischer model

Remco Heesen | Liam Kofi Bright

Peerreview in de aandachtseconomie

Vaktijdschriften zetten experts in om bijdragen te beoordelen, zodat de geïnteresseerde leek weet welke mening hij serieus moet nemen. Op zichzelf een goed systeem, maar volgens Remco Heesen en Liam Kofi Bright heeft dit een negatieve invloed op de tijdsbesteding van wetenschappers. Zij pleiten daarom voor peerreview ná publicatie.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Publiceren

Ken je beperkingen en schrijf ze op

Gerben ter Riet

Zelfkritisch kijken naar je eigen werk

Door verslag te doen van je eigen zwaktes kun je volgens Gerben ter Riet een bijdrage leveren aan de ‘georganiseerde scepsis’ van de onderzoeksgemeenschap. ‘Voor mij persoonlijk geldt dat ik de gebreken in het onderzoek van anderen veel beter zie dan die in onderzoek waarvan ik de bedenker en projectleider ben.’

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Publiceren

Van nieuwsgierigheid naar vooruitgang

Alex Verkade

De complementaire rol van praktijkgericht onderzoek

Praktijkgericht onderzoek streeft per definitie naar openheid. De uitgangspunten van open science passen daarom uitstekend bij het hoger beroepsonderwijs. Maar in de uitwerking is de aansluiting alleen nog niet overal even naadloos, schrijft Alex Verkade.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Publiceren

Dit artikel bestaat niet

Jaroen Kuijper

Over publiceren en vindbaarheid

Optimaal gebruik van de beschikbare middelen voor een betere vindbaarheid helpt onderzoekers bij het verkrijgen van een grotere zichtbaarheid. Toch is er op dit vlak nog veel te winnen, schrijft Jaroen Kuijper. ‘Ondanks de sterke bestaande infrastructuur zien we een discrepantie tussen het belang van de inhoudelijke beschrijving en de hiervoor gedane inspanningen.’

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Publiceren

Het verborgen curriculum

Dirk van Damme

Wat leren studenten op de universiteit of hogeschool eigenlijk? Een hoop wetenschappelijke kennis, kennis eigen aan het beroep, procedures en protocollen die bij de beroepsbeoefening horen. Die zaken horen bij de harde kern van het curriculum, staan netjes opgesomd in curriculumdocumenten en opleidingsbrochures, en worden nagekeken door kwaliteitszorgprofessionals en evaluatiecommissies. We noemen dit ook soms het ‘expliciete curriculum’.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Rubriek: Column

Trefwoorden: Column | Publiceren

Boekbespreking - De weg naar open wetenschap

Huib de Jong

Frank Miedema:
Open Science: the Very Idea

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Rubriek: Boekbespreking

Trefwoorden: Boeken en Bladen | Publiceren

Boekbespreking - Feest der herkenning

Pim Breebaart

Gerda Geerdink & Anja Swennen (red.):
Vijftig jaar leraren opleiden

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Rubriek: Boekbespreking

Trefwoorden: Boeken en Bladen

Boekbespreking - Afkomst en kansen

Huib de Jong

Frans Leijnse:
Standenonderwijs. Hoe afkomst nog steeds onze schoolloopbaan bepaalt

Marjolein Moorman:
Rood in Wassenaar. Pleidooi voor een kansrijk leven (voor iedereen)

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Rubriek: Boekbespreking

Trefwoorden: Boeken en Bladen