2010, Nummer 4

De kwaliteitszorg op hogescholen en universiteiten is in de afgelopen twintig jaar ondanks enige weerstand gemeengoed geworden. Kwaliteit van onderwijs en onderzoek wordt door iedereen belangrijk gevonden. Maar kwaliteitszorg roept toch nog altijd negatieve associaties op. In deze uitgave van TH&MA een reeks artikelen over zorg voor kwaliteit.

Ontwerpprincipes voor het versterken van de verwevenheid van onderzoek en onderwijs in universitaire bacheloropleidingen

Ria Jacobi en Roeland van der Rijst

De omvorming van afzonderlijke curriculumelementen tot coherente opbouwende leerlijnen waarin onderzoek en onderwijs zijn verweven, spreekt niet voor zich. In dit artikel staat de vraag centraal welke ontwerpprincipes gehanteerd kunnen worden om constructief opbouwende lijnen te programmeren. Deze opbouwende leerlijnen ondersteunen het doel dat de verwevenheid van onderzoek en onderwijs voor studenten duidelijk aanwezig is in universitaire bachelorcurricula. Er worden vijf principes besproken die gebruikt kunnen worden bij het programmeren van curricula. Deze principes hebben betrekking op (1) de kerncompetenties van studenten, (2) leerlijnen, (3) selectiemomenten, (4) beslismomenten en (5) de latere beroepspraktijk. Recente voorbeelden uit universitaire bacheloropleidingen worden gebruikt ter illustratie van de ontwerpprincipes.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Geen

Kennis delen

Dirk van Damme

Column.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Column

Weten wij raad van toezicht? (2)

Mr. P.C. Kwikkers

De aanvaarding van het wetsvoorstel Versterking besturing is aanleiding om de besturing van het hoger onderwijs te bezien in bestuursrechtelijk, organisatierechtelijk perspectief en met het oog op de bijzondere kenmerken van het hoger onderwijs- en onderzoeksbedrijf. Ook dit tweede deel van het tweeluik gaat in op 'checks and balances' in bestuur, toezicht en medezeggenschap in de context van de grote publieke belangen die onderwijs en wetenschap dienen. De analyse van de aangebrachte wetswijzigingen in deel 1 wordt in dit deel vervolgd met contouren van een ander bestuursdenken. Dit mondt onder andere uit in de aanbeveling om in plaats van sleetse Rijnlandse en Angelsaksische modellen een open collegiaal bestuursmodel (OCB) te hanteren, ook als rolmodel voor andere sectoren, en om te onderzoeken of universiteiten en hogescholen wel de plaats zijn voor raden van toezicht zoals nu zijn vormgegeven. Zeker nu in de verkiezingscampagne van 2010 alle partijen bezuinigingen zoeken in de gelederen van overheid en semioverheid is ook - eerst - een ander paradigma nodig.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Toezicht

De hang naar hetzelfde

Sijbolt Noorda

Column.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Column

Zorg voor kwaliteit

Duco Adema

Redactioneel.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Redactioneel

Het nieuwe Nederlandse accreditatiestelsel: doelstellingen, verwachtingen en valkuilen

Karl Dittrich

Naar verwachting gaat het Nederlandse hoger onderwijs op 1 januari 2011 over op een nieuw accreditatiestelsel. De Tweede en Eerste Kamer zijn de afgelopen maanden met algemene stemmen akkoord gegaan met het wetsvoorstel waarop het nieuwe stelsel is gebaseerd. Dat betekent dat 'accreditatie' zelf niet ter discussie staat en dat OCW, NVAO en de stakeholders erin geslaagd zijn om een voorstel te ontwikkelen dat door partijen gedragen wordt. Dat schept verwachtingen, maar ook verplichtingen. Ook het nieuwe stelsel zal daarom nauwgezet worden gevolgd, niet alleen in Nederland, maar ook in Vlaanderen, waar de discussie over het nieuwe stelsel in het najaar van 2010 zal beginnen. Daarom beperk ik mij in dit artikel uitsluitend tot Nederland.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Accreditatie

Vlaanderen en het vernieuwde Nederlandse accreditatiestelsel: gelijk en toch anders

Prof. dr. Eddy van Avermaet

De oprichting van de NVAO luidde een tijdperk in waarin Nederland en Vlaanderen een gemeenschappelijk kwaliteitszorgsysteem met accreditatie van opleidingen tot stand brachten. In Nederland ligt de eerste accreditatieronde achter de rug en wordt vanaf dit jaar gestart met een vernieuwd accreditatiesysteem. In Vlaanderen loopt de eerste ronde nog tot het einde van het academiejaar 2012-2013. Pas dan treedt een vernieuwd systeem in werking. Vlaanderen heeft zich bezonnen over de mate waarin het meegaat met het nieuwe Nederlandse model. Op geen enkel moment heeft iemand zich daarbij afgevraagd of onze wegen nu moesten scheiden. Vlaanderen blijft een loyale partner in het ondertussen flink uitgebouwde partnerschap met Nederland. En toch zal Vlaanderen eigen accenten leggen. Dit artikel wil, tegen een achtergrond van grote gemeenschappelijkheid, toelichting geven op de voornaamste punten waarop het vernieuwde model in Vlaanderen anders zal zijn dan in Nederland.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Accreditatie

Onderzoeksvisitaties als beleidsinstrument aan de Universiteit Antwerpen

Eric Spruyt en Tim Engels

De Vlaamse decreetgever legt de verplichting op tot het opzetten van systematische, disciplinegewijze kwaliteitszorgonderzoek, kortweg onderzoeksvisitaties, en stelt de universiteiten daarvoor verantwoordelijk. We schetsen de wijze waarop deze plicht aan de Universiteit Antwerpen wordt uitgevoerd en hoe het onderzoeksbeleid op positieve wijze wordt bijgesteld op basis van de bevindingen die in de rapporten van de onderzoeksvisitaties worden geformuleerd.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Kwaliteit

Geïnstrumenteerd, gedocumenteerd en toch slank gedragen

Jan Kleijnen, Hans Koolmees en Jos Willems

Het Brancheprotocol Kwaliteitszorg Onderzoek van de HBO-Raad (2007) was de opstart voor het valideren van het kwaliteitszorgonderzoek binnen de hogescholen. Hogeschool Zuyd had al een uitgewerkt systeem van kwaliteitszorg maar heeft dit gecompleteerd met een nieuw element dat bestaat uit een vierjaarlijkse positiebepaling en een externe visitatie. Is de hogeschool erin geslaagd het werk binnen de lectoraten en het verbeteren daarvan centraal te stellen en dit te koppelen aan het hogeschoolbeleid? Is het gelukt om extra bureaucratische last te vermijden en is er wel draagvlak?

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Kwaliteit

Maatwerk voor kwaliteit

Marie-Jet Fennema, Felipe Salve, Leon van de Zande

De Universiteit Utrecht heeft de afgelopen drie jaren een project Interne kwaliteitszorg uitgevoerd. Het project is inmiddels afgerond en ingebed in de kwaliteitszorg binnen de instelling. In dit artikel blikken de projectleiders terug op het project en de resultaten.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Kwaliteit

Kwaliteitscultuur in het hoger onderwijs: de bijdrage van organisatiecultuur aan de ontwikkeling van kwaliteitszorg

Dries Berings

Net als management in het algemeen heeft kwaliteitszorg zowel harde als softe aspecten. Die dualiteit vinden we terug in heel wat basiswerken rond kwaliteitszorg (Demeulemeester & Callewier, 1997; Oakland, 1993) en wetenschappelijke analyses van het kwaliteitsdenken (Hackman & Wageman, 1995; Sitkin, Sutcliffe & Schroeder, 1994). Naast systemen en processen wordt in kwaliteitszorg ook aandacht besteed aan zaken als betrokkenheid van het personeel, ontwikkeling van kwaliteitscompetenties en het vestigen van een kwaliteitscultuur. Wat onder dit laatste moet worden begrepen, is niet zomaar gegeven. In hun beschouwingen over 'quality culture' leggen Harvey en Stensaker (2008) de complexiteit en het dialectisch karakter hiervan bloot. Dergelijke theoretische beschouwingen hebben zeker hun nut, al was het maar om te voorkomen dat kwaliteitscultuur zou worden herleid tot een standaard managementtool die altijd en overal op eenzelfde manier kan worden geïmplementeerd.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Kwaliteit

De Nieuwe Nederlander voelt zich thuis op de Universiteit van Tilburg

Dr. Emmeken van der Heijden, drs. Astrid Vloet en drs. Irma van der Neut

Allochtonen heten sinds 2009 Nieuwe Nederlanders. De aandacht voor diversiteitsbeleid groeit, ook bij instellingen voor hoger onderwijs. En dat terwijl het aandeel allochtone studenten in het hoger onderwijs het laatste decennium is gegroeid en de allochtone student steeds succesvoller wordt. Hebben we hier te maken met een vorm van etnomarketing of is de hernieuwde aandacht voor de Nieuwe Nederlanders om andere redenen terecht? De Universiteit van Tilburg liet onderzoek doen naar de diversiteit binnen haar studentenpopulatie en woog de feiten, cijfers en kansen.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Allochtonen

De internationale universiteit

Paul de Knop

Column.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Column

Boeken & Bladen

Toon Boon

Goed onderwijsbestuur - Opstellen over een nieuwe besturingsfilosofie van het onderwijs. Door F.J.G. Janssens en C.W. Noorlander (2010).

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Boeken en Bladen

Personen & Instellingen

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Personen en Instellingen