2010, Nummer 1

Als gevolg van de economische crisis hebben veel meer studenten zich aan universiteiten en hogescholen ingeschreven. Toch zal verdere groei van het aantal studenten vooral moeten komen van ouderen die een leven lang leren. Hoe kan het hoger onderwijs zich hierop voorbereiden? In deze uitgave van TH&MA enkele handreikingen.

Docenten anders belonen?

John Gerrichhauzen

Bij beloningsbeleid is het een bekende afspraak dat voor gelijke arbeid een gelijke beloning geldt. Minstens zo bekend is de afspraak dat anciënniteit de factor is voor salarisverbetering. Zo komt na een aantal jaren de docent op zijn eindniveau. Het is een model waarin ervaringsgroei wordt gehonoreerd met een periodiek. In dit artikel onderzoeken we de plannen uit Leerkracht (Commissie Leraren, 2007) en het Actieplan Leerkracht (2007) om de salarissen van docenten te moderniseren. In deze plannen wordt bepleit om bij het belonen meer met prestatiesturing te werken. We onderzoeken of in de cao-afspraken prestatiebeloning al voorbereid of gehanteerd wordt. Ten slotte gaan we na wat nodig is om met een model van prestatiesturing succesvol te werken.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Personeelbeleid

Innovatie en hoger onderwijs

Dirk van Damme

Column.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Column

Leven lang leren

Duco Adema

Redactioneel.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Leven lang leren | Redactioneel

Gevolgen van de economische crisis voor het hoger onderwijs

Dr. J.M. Waterreus

De economische crisis heeft direct en indirect ook gevolgen voor het hoger onderwijs. Op het eerste gezicht lijken de directe gevolgen van de kredietcrisis voor het onderwijs misschien beperkt; onderwijs wordt immers grotendeels publiek bekostigd en is in die zin weinig gevoelig voor verschuivingen in private investeringen. De publieke uitgaven staan echter ook onder druk als gevolg van dalende belastinginkomsten. Daarnaast moeten eventuele hogere onderwijsuitgaven (bijvoorbeeld als gevolg van een te verwachten langere verblijfsduur in het onderwijs) in principe worden gecompenseerd door elders op de onderwijsbegroting te bezuinigen. Tegelijkertijd heeft de crisis ook meevallers in petto voor het onderwijs, zoals een grotere animo voor het beroep van leraar.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Leven lang leren

Open en flexibel onderwijs als een strategie voor een leven lang leren

Piet Henderikx

De kloof tussen beleid en realiteit is in het hoger onderwijs wellicht nergens groter dan in het segment van het leven lang leren. Dit artikel stelt drie pijlers voor om deze kloof te dichten: open kennisdeling, open en flexibele onderwijstrajecten, en flexibel onderwijs op vraag. Elk van deze pijlers is noodzakelijk om een antwoord te bieden op de behoeften en uitdagingen waarmee universiteiten en hogescholen geconfronteerd worden in een kennissamenleving. Daarin ontwikkelen onderzoek en innovatie zich exponentieel, terwijl onderwijs en leven lang leren achterblijven. Universiteiten en hogescholen zullen nieuwe rollen moeten vervullen als knooppunten van kennis, open voor de burger, de wereld van het werk en de samenleving.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Leven lang leren

Naar een gevarieerd tertiair onderwijs!

Ferdinand Mertens

Het moet begin jaren negentig zijn geweest. Ik hield een inleiding op de Hogeschool van Amsterdam over de ontwikkeling van het ho/hbo en aan de orde kwam de vraag naar ‘masteropleidingen’ in het hbo. De aanwezigen begrepen mijn scepsis niet. Ik had de vraag voorgelegd ‘wie in de samenleving daar nu om vraagt’. En: ‘Komen we nu echt bepaalde kennis tekort en zo ja, welke dan?’ Op mijn vraag waarom de docenten dat nu zo graag wilden, kwam een interessant antwoord: ‘Je kunt de goede docenten selecteren en je krijgt heel gemotiveerde studenten, dus dat wordt heel leuk onderwijs.’

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Leven lang leren

Een volwassen hoger onderwijs

Jules Warps

De economische crisis benadrukt opnieuw het belang van een hoger opgeleide bevolking voor onze economie en samenleving. In die context is de deelname van oudere of ‘volwassen’ studerenden aan hoger onderwijs van groot belang om bijvoorbeeld de Nederlandse doelstelling van vijftig procent hoogopgeleiden in 2020 te realiseren. Ook zijn specifiek voor deze volwassenen doelstellingen geformuleerd: twintig procent zou in 2010 deel moeten nemen aan educatieve activiteiten, terwijl Nederland volgens EU-cijfers nog op driekwart van deze zelf gestelde norm blijft steken.1 Waarin onderscheiden deze volwassen studenten zich van de reguliere instroom en hoe kan hun deelname aan het hoger onderwijs worden vergroot?

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Leven lang leren

Naar een helder systeem van volwassenenonderwijs

Kathleen Torrance

Welke mogelijkheden heeft de minister van Onderwijs om het aanbod van onderwijs voor volwassenen op middelbaar en hoger niveau te verbeteren? Deze vraag stond centraal in een medio 2009 verschenen verkenning van de Onderwijsraad. Het volwassenenonderwijs in kwestie is divers en kleurrijk, maar vormt geen transparant geheel. Ook sluit het onvoldoende aan op de wensen en noden van de doelgroep. De raad geeft aanbevelingen gericht op het bereiken van meer transparantie en meer wisselwerking tussen publieke en private aanbieders. Steun van de overheid aan deelnemers zou zich moeten richten op het wegnemen van belemmeringen op het gebied van tijd, geld en informatie.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Leven lang leren

Van secundair naar hoger onderwijs: de brug als ontmoetingsplaats

Joke Denekens, Saskia van Bueren en Cis Van Den Bogaert

Beperkte slaagkansen van startende studenten blijven een constante zorg voor het hele onderwijsveld. De impact daarvan is groot op de individuele student, op instellingen voor hoger onderwijs en op onze samenleving, die meer hoogopgeleiden nodig heeft om succesvol deel te nemen aan de kenniseconomie. Dit artikel geeft aan hoe het hoger onderwijs waardevolle initiatieven kracht kan bijzetten door concrete samenwerking met het secundair onderwijs. Hierbij staat het concept van de brug als ontmoetingsplaats centraal. Verder beschrijft het artikel hoe de Universiteit Antwerpen dit concept tracht te concretiseren.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Leven lang leren

Afstandsleren: een praktijkperspectief

Catherine De Roo en Robin Suykerman

Wie kent hem niet, de getalenteerde jongeman die veel te vroeg gestopt is met studeren? Het eerste jaar op kot, eindelijk het studentenleven – met nadruk op het laatste deel. In het tweede jaar duikt plotseling faalangst op en haakt hij nog vóór de examens af. Nu is hij al zeven jaar magazijnier. Met zijn knobbel voor cijfertjes doet hij op dit moment niks meer. Hij kan andere taken aan en kijkt dagelijks uit naar mogelijkheden, maar de deur naar promotie blijft potdicht. De onvoltooide hogeschoolopleiding zorgt voor een knagend gevoel.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Leven lang leren

Accounting en accountability in universiteiten

Ed Vosselman

‘Accounting’ wordt meestal direct verbonden met het werk van professionals als accountants, auditors en controllers. Het heeft dan vooral een associatie met het financiële, met klinkende munt. Dat is niet de context van waaruit ik in dit essay vertrek. Ik wil vooral aandacht besteden aan de wijze waarop managers met accounting zijn verbonden; aan de accountingpraktijk van en door managers. Want anno 2009 is accounting verwikkeld in het management van vele organisaties, van private zowel als publieke.

Trefwoorden: Geen

Levenslang (bn.), zo lang het leven duurt

Sijbolt Noorda

Column.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Column

Gelijke kansen? De waarde van massaal hoger onderwijs!

Pim Breebaart

In dit artikel1 zal ik de relatie leggen tussen de idealen van de Amerikaanse en Franse Revoluties en massaal hoger onderwijs. In de moderne geschiedenis worden de scholingseisen voortdurend hoger die gesteld worden aan de burger. Ooit was basisonderwijs genoeg, maar via de ambachtsschool, de hbs en het hbo is nu de master de standaard. Voor bijna alle burgers geldt dat ze zonder dit diploma niet aan de echte bovenkant van de samenleving terecht kunnen komen. De betere banen en topbanen in het bedrijfsleven en de overheid zijn voorbehouden aan diegenen die een master hebben.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Analyse en Commentaar

Boeken & Bladen

Kurt De Wit

University rankings, diversity, and the new landscape of higher education. Door Barbara M. Kehm & Bjørn Stensaker (Eds.) (2009).

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Boeken en Bladen

Eén, twee, drie, vier... Wie niet top is, is gezien?

Paul De Knop

Column.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Column