2015, nummer 3

Streven naar eenvoud

Wim Leybaert

Tot diep in de twintigste eeuw bemoeide de overheid zich tot in de kleinste details met het hoger onderwijs. Sinds de jaren negentig bezitten de instellingen beduidend meer autonomie en speelruimte. Maar de omslag in het sturingsmodel is onvolledig geweest, betoogt Wim Leybaert. ‘De tijd lijkt mij rijp om het sturingsprincipe te onderwerpen aan een zeer grondige evaluatie door gedegen systeemanalisten.’

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Redactioneel

Hoofdredactioneel

Sijbolt Noorda

Onzekerheid. Ambiguïteit. Onvoorspelbaarheid.
Dit drietal mijden beleidsmakers, bestuurders en be- oordelaars als de pest. Niet weten of doelen worden gehaald, criteria van toepassing zijn of uitkomsten
vaststaan is onaangenaam. Dat deze drie juist van lastige en complexe programma’s en projecten het vaste gezelschap zijn, doet daaraan niet of nauwelijks af.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Redactioneel

Het geweeklaag over het hoger onderwijs verdient nuancering

Hans de Bruijn

Universiteiten lijden onder een te streng afrekensysteem, zijn slachtoffer van het marktdenken, en er lopen veel te veel managers rond. Het zijn zomaar drie veelgehoorde meningen over het hoger onderwijs. Kloppen ze ook? De Delftse be- stuurskundige Hans de Bruijn zoekt naar een antwoord. ‘Het is ongetwijfeld soms waar. Maar het is ook vaak niet waar.’

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Toezicht

Samen zoeken naar het juiste evenwicht

Anne Flierman

Met de verzelfstandiging van de hogeronderwijsinstellingen in de jaren tachtig kwam er intern en later extern toezicht op de kwaliteit. Dat heeft zich in de loop van de jaren ontwikkeld tot het huidige accreditatiestelsel. Op dit moment is de discussie over een volgende stap in het stelsel volop gaande. ‘Wat waardevol is in het huidige stelsel willen we behouden’, schrijft Anne Flierman, voorzitter van de Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie. ‘Tegelijkertijd willen we ruimte bieden aan verdere ontwikkeling.’

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Toezicht

De controle-tsunami

Marcel Wissenburg

De protestbeweging van Amsterdamse academici ReThink dooft langzaam uit. Niet
verwonderlijk, omdat vrijwel alle activiteiten op de eigen achterban en bonzen zijn gericht. Wel jammer, omdat zoveel van de klachten betrekking hebben op kwalen die alle Nederlandse universiteiten verzieken: nul carrièreperspectief voor jongeren, extreme werkdruk, et cetera.
En het is extra jammer omdat een van die klachten heel Nederland raakt: het teveel aan Überwachung.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Column

Dring de controlelast terug

Elma Drayer

Wim Touw, accountant en partner bij KPMG, houdt zich al jaren bezig met de controle op het hoger onderwijs. Daarin zou het, meent hij, niet alleen om geld moeten gaan. ‘Het is misschien gek om zoiets uit mijn mond te horen, maar ik vind dat bestuurders en toezichthouders zich te veel laten drijven door financiën.’

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Toezicht

Kijken naar het geheel, niet naar de delen

Mark Frederiks

Op dit moment telt Europa liefst 4000 zogeheten ‘joint programmes’. Maar in elk land gelden andere accreditatieregels en andere procedures. Het Europees samenwerkingsverband van accreditatieorganisaties zocht samen met experts naar een oplossing. Het is nu aan de nationale overheden om de Europese afspraken uit te voeren.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Toezicht

Valide, vergelijkbaar en fair

Peter Hoekstra, Mariska Knol & Fleur Veraart

De afgelopen jaren ontwikkelde de Universiteit van Amsterdam een instrument om het onderwijs beter, eerlijker en controleerbaarder te vergelijken: de UvA Q. ‘De mate waarin docenten evaluatieresultaten willen of kunnen gebruiken hangt mede af van de mate waarin ze bij het evaluatieproces betrokken zijn.’

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Toezicht

Onderwijs voor een onvoorspelbare toekomst

Roel in 't Veld

De toekomst laat zich per definitie lastig voorspellen, de toekomst van de arbeidsmarkt helemaal. Door technologische en maatschappelijke ontwikkelingen verandert de markt op dit moment zo snel dat niemand weet wat voor soort werkers er over tien, vijftien jaar nodig zijn. Hoe ontwerp je dan toch onderwijscurricula die straks nuttig en zinvol zullen zijn? Roel in ’t Veld doet handreikingen.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Toezicht

Vroeger was niet alles beter

Marijk van der Wende

Marijk van der Wende, founding dean van het Amsterdam University College, deelt de zorgen om de teloorgang van de humanistische traditie in het wetenschappelijk onderwijs. Tegelijkertijd vindt ze dat het debat lijdt onder valse tegen- stellingen. Een hedendaagse versie van het klassieke humanistische ideaal is volgens haar heel wel mogelijk.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Toezicht

Hoe onderzoekers werkelijk valoriseren

Leonie van Drooge & Stefan de Jong

Net als in België worden wetenschappers ook in Nederland geacht bij te dragen aan maatschappelijke ontwikkeling en vooruitgang. Anders dan in België is het beleid van de Nederlandse overheid en wetenschapskoepels niet alleen gericht op economische, maar ook op maatschappelijke valorisatie. Desondanks zijn de ervaringen van onderzoekers in beide landen vergelijkbaar. De invulling van valorisatie hangt af van persoonlijke interesse en onderzoekers ervaren gebrek aan steun en erkenning.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Toezicht | Valorisatie

Zorg dat je zichtbaar bent

Gerdien Vegter & Frank Vonk

Idealiter zouden lectoraten moeten zorgen voor verbinding tussen het onderwijs en onderzoek enerzijds, de beroepspraktijk en de samenleving anderzijds. Dat lukt nog te weinig; ze blijven dikwijls onzichtbaar. De Hogeschool van Arnhem en Nijmegen bedacht een nieuw instrument: panelgesprekken met externe en interne stakeholders. De bevin- dingen tot nu toe zijn bemoedigend.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Toezicht

Het verzilveren van de ICT-belofte

Christien Bok & Marc van Leeuwen

Namens SURF, de ICT-samenwerkingsorganisatie van het hoger onderwijs, spraken Christien Bok en Marc van Leeu- wen met negen universiteiten en hogescholen over hun innovatiestrategie. Op basis daarvan verzamelden zij aandachtspunten die kunnen bijdragen aan het benutten van ICT in de vernieuwing van het hoger onderwijs.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Toezicht

Spraakverwarring

Jeroen Huisman

E en bekend aforisme, toegeschreven aan George Bernard Shaw en Oscar Wilde, luidt: “England and America are two countries separated by a common language.” Dit schoot mij, als Nederlander, regelmatig door het hoofd in mijn eerste twee maanden in Gent, verzuchtend dat de uitspraak ook van toepassing is op Nederland en Vlaanderen. Zo schreef ik een e-mail aan een Vlaamse collega met het voorstel om eens verder te praten over onze onderzoeksinteresses. Ik sloot het bericht af met: “Mag ik je uitnodigen op mijn kamer?” Dit leverde een positieve respons op, maar de collega voegde eraan toe dat ik deze frasering “beter niet moest zeggen” in mijn communicatie met studenten, aangezien ze dit zouden interpreteren als een uitnodiging in mijn slaapkamer.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Column

Zoeken in het woud van data

Dataredactie

Th&ma’s dataredactie koos uit de databanken voor het hoger onderwijs haar (voorlopige) favorieten. Waar kun je als onderzoeker of beleidsmaker het beste terecht voor nuttige cijfers en inspirerende grafieken?

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Redactioneel

Boeken en bladen

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Boeken en Bladen | Redactioneel

Reactie: Oriënteringsproeven

Tinne De Laet, Lieve De Wachter, Joos Vandewalle & Carolien Van Soom

In de vorige editie van Th&ma verscheen het artikel ‘Selectie- en oriënteringsproeven doorstaan de toetsing niet’, van Erna Nauwelaers en Sarah Doumen. Bij de kritische reflectie over oriënteringsproeven gebruikt het artikel de ijkingstoets en de Lucitest. Jammer genoeg stellen we vast dat de gebruikte data onvolledig en zelfs onjuist zijn. Bovendien evalueren de auteurs van het artikel de ijkingstoets en de Luci-test alsof het selectie- of toelatingsinstrumenten zijn. Dat is evenmin correct.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: