2013, nummer 5

FOCUS OP ONDERZOEK

- Van talentvol naar talent

- Zijn themaspecifieke subsidies een slim instrument om kennisbenutting te stimuleren?

- Onderzoek in het hbo: van pionieren naar nationaal regieorgaan binnen NWO

- TETRA als opstap naar innovatie in ondernemingen en ho

- Balans in de driehoek beroepspraktijk, wetenschap en onderwijs

- Two roads diverged in a yellow wood

- Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO) uit de startblokken

- De grootste innovatie in de wetenschap komt van beter management

- Goed wetenschapsbeleid zet in op individuele excellentie, samenwerking en toepassing

- Vrouwelijke academici: Ga mannelijk netwerken met vrouwelijke charme

- Wapens en logo’s van Nederlandse universiteiten en hogescholen

Kwaliteitsbewaking hoger onderwijs in de praktijk nog niet optimaal

Drs. O. D. van der Maas, Drs. M.H.J.M. van Maasacker

De Nederlandse Algemene Rekenkamer en het Belgisch Rekenhof hebben in september 2013 een gezamenlijk onderzoek uitgebracht over de veranderingen die de afgelopen jaren werden doorgevoerd in het stelsel van kwaliteitsbewaking in het hoger onderwijs.1 Dit onderzoek is een vervolg op soortgelijk gezamenlijk onderzoek uit 2008. In dit vervolgonderzoek gaan zij na wat de ministers in Nederland en Vlaanderen hebben gedaan met de aanbevelingen die zij eerder gedaan hebben in hun gezamenlijk onderzoek uit 2008. Bij het vervolgonderzoek in 2013 keken zij ook naar de maatregelen die in Nederland voorgesteld werden naar aanleiding van Inholland.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Kwaliteit

Focus op onderzoek

Duco Adema

In de afgelopen jaren zijn er belangrijke ontwikkelingen geweest op het terrein van onderzoek. Instellingen hebben meer focus gelegd op excellentie van wetenschappelijk onderzoek en rankings. Andere financieringsarrangementen zijn ontstaan. De interactie met het bedrijfsleven is toegenomen. Hogescholen hebben een onderzoekstaak gekregen. In deze uitgave van TH&MA artikelen die deze focus nader toelichten en beschouwen.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Redactioneel

Van talentvol naar talent

Marije de Goede, Pleun van Arendsbergen

De afgelopen vijftien jaar is er een belangrijke ontwikkeling geweest in het denken over de kwaliteit van wetenschappelijk onderzoek. Universiteiten en onderzoeksorganisaties hebben massaal wetenschappelijke excellentie opgenomen in hun institutionele missie, waarbij ze zich vooral richten op wetenschappelijke productiviteit en de positie op internationale rankings. Hierbij is de nadruk vooral komen te liggen op de excellentie van individuele wetenschappers. Het aantrekken en behouden van wetenschappelijk talent staat inmiddels bij de meeste universiteiten op de strategische agenda en het begrip talent heeft een centrale plaats in het personeels- en het onderzoeksbeleid.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Excellentie | Kwaliteit

Themaspecifieke subsidies instrument om kennisbenutting te stimuleren?

Karen van der Wiel, Debby Lanser, Ryanne van Dalen

Sinds begin jaren ‘90 wordt in Nederland steeds meer publieke financiering van onderzoek gerelateerd aan specifieke beleidsdoelen. Zo zijn termen als valorisatie, maatschappelijke relevantie, publiek-private samenwerking en topsectoren niet meer weg te denken uit het huidige wetenschapsbeleid. Deze doelen lijken vaak samen te hangen met het beter benutten van de kennis die met publiek geld wordt geproduceerd. Tegelijkertijd worden ook steeds meer onderzoeksgelden geoormerkt voor bepaalde groepen onderzoekers en voor specifieke onderzoeksthema’s. Voorbeelden hiervan zijn de budgetten voor wetenschappelijke talenten binnen de Vernieuwingsimpuls, het fundamenteel onderzoek binnen de topsectoren (TOP-subsidies) en de Technologiestichting STW, die zich specialiseert in de financiering van toepassingsgericht onderzoek.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Financiering | Kennis

Onderzoek in het hbo: van pionieren naar nationaal regieorgaan binnen NWO

Richard Slotman, Chiel Renique

Op 15 april 2013 is een convenant getekend voor de oprichting van Het Nationaal Regie-orgaan Praktijkgericht Onder- zoek SIA, te situeren binnen de NWO-organisatie met ingang van 2014. Dit is een mijlpaal in de historie van onderzoek in het hbo. In deze bijdrage schetsen we de aanloop en geven we inzicht in de wijze waarop onderzoek nu een plaats krijgt in de NWO-structuur.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden:

TETRA als opstap naar innovatie in ondernemingen en ho

Inge Arents

TETRA is een van de subsidieprogramma’s bij het IWT. Dat is het agentschap voor Innovatie door Wetenschap en Techno- logie van de Vlaamse overheid dat via steunprojecten innovatie stimuleert. TETRA steunt toepassingsgerichte projecten die een innovatief concept bestuderen waarvan de resultaten door (socialprofit-)ondernemingen in Vlaanderen gebruikt worden. Daarmee sluit het programma aan bij de doelstellingen van hogescholen en universiteiten om via hun maat- schappelijke dienstverlening en onderwijs in te spelen op de noden van bedrijven en socialprofitondernemingen.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Bedrijfsleven-Hoger Onderwijs | Onderwijsvernieuwing

Vrouwelijke academici: Ga mannelijk netwerken met vrouwelijke charme

Didi Griffioen, Maaike Verbree

Commentaar en analyse.
Ondanks het bestaan van verscheidene initiatieven om vrouwelijk talent te ondersteunen in het bereiken van hoge academische posities heeft Nederland veel minder vrouwelijke hoogleraren dan andere landen. Slechts 15 procent van de hoogleraren in Nederland is vrouw. Ter vergelijking, het gemiddelde in andere Europese landen ligt op 20 procent en Nederland bungelt hiermee onderaan de Europese ranglijst. Terwijl volgens het Lissabonakkoord van de EU, het streven was om 25 procent vrouwelijke hoogleraren te hebben in 2010. Daar zijn we in Nederland nog lang niet. Bij het huidige groeitempo wordt dit streven pas in 2025 gehaald.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden:

Balans in de driehoek beroepspraktijk, wetenschap en onderwijs

Joost Miedema, Nico van der Sijde, Gertjan Schuiling

Het kenniscentrum CaRES van de Hanzehogeschool Groningen heeft begin dit jaar een set kwalitatieve indicatoren voor praktijkgericht onderzoek opgesteld. Er zijn criteria geformuleerd voor de rubrieken Praktijk, Wetenschap en Onderwijs. Daarbij hebben lectoren en kenniskringleden uitgesproken te streven naar kennispakketten. Een kennispakket is een serie samenhangende kennisproducten die balans brengen tussen de drie domeinen die het onderzoek in het hbo moet bedienen: beroepspraktijk, wetenschap en onderwijs. De criteria zijn opgesteld tijdens interne reviews van eigen onderzoek. Daarbij is gebruik gemaakt van een landelijk door lectoren ontwikkelde reviewmethode.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Bedrijfsleven-Hoger Onderwijs | Onderzoek

Two roads diverged in a yellow wood

Esther de Smet

De (inter)nationale wereld der universiteiten gonst van beleidsinitiatieven met betrekking tot de wetenschappelijke voetafdruk op de maatschappij. Complexe evaluatiesystemen worden opgezet om impact in kaart te brengen en te meten. Buzzwords als Grand Challenges, Engagement en Stakeholders vliegen ons om de oren. Maar wat zijn de drijfveren achter dit discours? Hoe kunnen universiteiten met hun onderzoek meer dan ooit een sleutelfunctie vervullen in de maatschappij? En belangrijker, op welke manier laten we dit oprecht leven bij onze onderzoekers?

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Bedrijfsleven-Hoger Onderwijs | Onderzoek

Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO) uit de startblokken

Jelle Kaldewaij

In 2012 hebben OCW en NWO een convenant gesloten over een nieuw regieorgaan: het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO). Inmiddels heeft het NRO de eerste calls for proposals voor fundamenteel en praktijkgericht on- derzoek uitgezet. We beschrijven in dit artikel de achtergronden en doelstellingen van het NRO, de verschillende soorten onderwijsonderzoek daarbinnen en gaan vervolgens nader in op het praktijkgericht onderzoek.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Onderzoek

Nieuw artikel

Hans Uijterwijk

Een van de veel gehoorde klachten binnen het onderwijs is de snelheid waarmede beleid verandert. Iedere bewindspersoon komt weer met nieuwe ideeën en het veld wordt nauwelijks enige tijd gegund om eerder beleid te implementeren. Voor een onderwerp geldt dit echter zeker niet en dat is het binaire stelsel. Niets is in Nederland zo zeker als deze dualiteit binnen het hoger onderwijs en er is geen minister die daar iets aan heeft veranderd. Vele mooie verhalen ten spijt. De oud-voorzitter van de Vereniging Hogescholen, prof. dr. Frans Leijnse, constateerde dat het binaire stelsel van een historisch gegroeid gegeven tot een geloofsartikel is geworden. Ik durf te stellen door de over- heid tot dogma is verheven. Een bewindspersoon met durf, die het rapport van de Commissie Veerman serieus neemt, zet het onderwerp nu op de politieke agenda.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Column

De grootste innovatie in de wetenschap komt van beter management

Daniël Lakens

Het doel van wetenschap is om robuuste kennis te vergaren. De samenleving staat een deel van haar geld af aan de wetenschap om nieuwe technologieën te ontwikkelen, te leren hoe we mensen gezond kunnen houden of krijgen, te begrijpen hoe onze wereld werkt, en hoe interventies veranderingen teweeg brengen. Als de samenleving een televisie koopt die het niet doet, dan kunnen mensen dat zelf makkelijk vaststellen, en het apparaat terugbrengen om hun geld terug te vragen.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Onderwijsvernieuwing

Inzetten op individuele excellentie, samenwerking en toepassing

Hans de Groene

Wetenschapper Daniël Lakens ontvouwt in zijn artikel gedachten over de sturing van wetenschappelijk onderzoek en geeft suggesties aan wetenschapsmanagers en onderzoeksfinancier NWO. Het beeld van onderzoeksfinanciering in zijn artikel is wat schetsmatig en over zijn aannames bestaan – gelukkig maar – uiteenlopende opvattingen in de wetenschapswereld en in de samenleving. Op verzoek van de redactie geeft de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) haar zienswijze.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Excellentie

Het grote Zwarte Pieten-onderzoek

Jeroen Huisman

Ik ben blij dat er een discussie over Zwarte Piet wordt gevoerd. Het is goed dat we zo nu en dan de vinger aan de samenlevingspols leggen en ons afvragen of bepaalde culturele verschijnselen aangepast moeten worden aan de eisen van de tijd. Zo ben ik zelf al jarenlang bezig met een handtekeningenactie tegen de Kerstman, of liever gezegd tegen de grootscheepse mishandeling van rendieren in de laatste weken van het kalenderjaar.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Column

Wapens en logo’s van Nederlandse universiteiten en hogescholen

Fons van Wieringen

De grondwet voor de Verenigde Nederlanden van 1814 gaf aan dat het openbaar onderwijs op de hoge, middelbare en lage scholen een voorwerp is van aanhoudende zorg van de regering. De grondwet voor het Koninkrijk der Nederlanden van 1815, nu samen met de Belgische provincies, zegt eveneens dat het openbaar onderwijs een aanhoudend voorwerp van de zorg der regering is. De Koning doet uitgebreid verslag van de staat der hoge, middelbare en lage scholen. De aanhoudende zorg voor het hoger onderwijs resulteerde al spoedig in een nieuwe regeling voor het hoger onderwijs. Op 2-8-1815 werd bij Koninklijk Besluit de organisatie van ‘het Hooger-Onderwijs in de Noordelijke Provincien’ vastgesteld. Er zullen drie ‘hooge scholen’ zijn, te weten in Leiden, Utrecht en Groningen. De hoge- scholen van Franeker en Harderwijk werden omgezet in athenea.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Geen

Nieuw artikel

Veerle Bogaert, Maarten Vinkers, Hans van Hout

Recensie over ‘Research in higher professional education’
Integratie van onder- zoek in het onderwijs: Effectieve inbedding van onderzoek in curricula

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Boeken en Bladen