2013, nummer 1

- Ben Jongbloed - Prestatieafspraken in het Nederlandse hoger onderwijs
- Olchert Brouwer - Een persoonlijke reflectie uit de Reviewcommissie
- Serge Simon - Prestatiesturing van universiteiten
- Mark Adriaans, Gerard Baars, Henk van der Molen, Guus Smeet - Betere studieresultaten dankzij ‘Nominaal is normaal’
- Geert Speltincx - Evidence based werken in onderwijsontwikkeling
- Brigitte Göbbels-Dreyling & Henning Rockmann - Agreements on targets
- Jan Fikkers en Frank Zuijdam - Het valoriseren geleerd
- Wouter Bouw - Hebben medewerkers in hogescholen een medezeggenschapstekort?
- Frans L. Leeuw - Geschiedenis en toekomst van het toezicht op het hoger onderwijs
- Iris van de Kamp en Peter Sonderen - Het Honours Programme Theorie en onderzoek
- Mirjam Leloux, Emiel Hoeboer en Arjan van Rooij - Valorisatie: de keuze van de exploitatiestrategie
- Ben Jongbloed en Hans Vossensteyn - Sociaal leenstelsel: het voorstel in perspectief

Het valoriseren geleerd

Dr. Frank Zuijdam, Dr. Derek Jan Fikkers

Van ‘kennis naar kassa’ is tegenwoordig een veelgehoord adagium. Het geeft kernachtig de groeiende aandacht weer voor de commerciële benutting van de resultaten van wetenschappelijk onderzoek. De overheid wil dit verzilveren of valoriseren stimuleren en heeft daartoe verschillende programma’s in het leven geroepen. Het Subsidieprogramma Kennisexploitatie – gericht op business development bij de kennisinstellingen – is er daar één van. Onlangs is het programma door Technopolis geëvalueerd.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden:

Het onderwijskastenstelsel

Hans Uijterwijk

Het kastenstelsel wordt door iedereen geassocieerd met het systeem van sociale stratificatie in India. Peter Kloos beschrijft de kenmerken van het kastenstelsel:
• groepen waarvan men door geboorte lid wordt;
• hiërarchische rangschikking, waarbij de hogere katen zich intrinsiek beter voelen dan de lagere;
• interactie tussen de leden van de verschillende kasten is aan beperkingen onderhevig; kastengenoten zijn status-gelijken;
• de hiërarchie en het groepskarakter komen tot uitdrukking in een stel specifieke gewoonten, voorrechten e.d.;
• ze zijn in het algemeen geassocieerd met een bepaald beroep.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Column

Prestatieafspraken

Duco Adema


Eind vorig jaar hebben de hogescholen en universiteiten in Nederland prestatieakkoorden gesloten met de toenmalige staatssecretaris. Dat de instellingen zich vastleggen op het bereiken van bepaalde prestaties is niet nieuw. Wel nieuw is dat voor het gehele stelsel van bekostigd hoger onder- wijs geldt dat in totaal 7 procent van de totale bekostiging, bestaande uit voorwaardelijke financiering en selectief budget, afhankelijk wordt van het slagen van de ambities. De voorstellen voor deze akkoorden zijn beoordeeld door de Reviewcommissie. Hoe is deze beoordeling verlopen? Hoe wordt de nadruk op prestaties vertaald in instellingsbeleid? In deze uitgave van Th&ma voorbeelden vanuit Nederland, Vlaanderen, en Duitsland.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden:

Prestatieafspraken in het Nederlandse hoger onderwijs

Ben Jongbloed

In oktober 2012 hebben de hogescholen en de universiteiten een handtekening gezet onder de prestatieafspraken met hun broodheer. De afspraken beschrijven voor de komende jaren concrete ambities en doelen die ervoor moeten zorgen dat Nederland een divers, toekomstbestendig, maar vooral internationaal concurrerend stelsel van hoger onderwijs ontwikkelt, voortbouwend op de ruim aanwezige kwaliteit in de afzonderlijke instellingen.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Prestatieafspraken

Enige persoonlijke reflectie uit de Reviewcommissie

Olchert Brouwer

In het afgelopen jaar waren we getuige van een belangrijke verandering in de verhouding tussen de overheid en de door haar bekostigde universiteiten en hogescholen. De analyse en de voorstellen van de com- missie-Veerman in het rapport Differentiëren in drievoud werden in het algemeen positief ontvangen. Een opvallende suggestie uit het rapport is, dat de overheid het voortouw neemt om het stelsel in de gewenste richting te krijgen. Die uitnodiging is met de Strategische agenda van staatssecreta- ris Halbe Zijlstra aanvaard. Dat leidde in 2011 tot de hoofd- lijnenakkoorden, met de VSNU en op enige afstand ook met de HBO-raad. De HBO-raad heeft die afstand in het vervolg zorgvuldig gecultiveerd.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden:

Prestatiesturing van universiteiten

Serge Simon

Ook de universiteiten ontkomen niet aan de aandacht die de maatschappij heeft voor prestaties en output. Universiteiten kosten de maatschappij immers veel geld: wat krijgt die maatschappij ervoor terug? Er moeten meer studenten komen, meer diploma’s afgeleverd worden, meer publicaties geschreven worden, er moet meer onderzoek gebeuren, de kwaliteit moet omhoog.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Prestatieafspraken

Betere studieresultaten dankzij ‘Nominaal is normaal’

Mark Adriaans, Gerard Baars, Henk van der Molen, Guus Smeets

Studenten die voor iedere toets worden uitgedaagd om het maximale uit zichzelf te halen, studeren efficiënter en zijn daardoor succesvoller. Dat is de rationale achter ‘Nominaal is normaal’, een set ingrijpende wijzigingen in de examenre- gelingen van bacheloropleidingen aan de EUR. De maatregelen in het kort: de norm voor het bindend studieadvies moet naar het maximum, het aantal herkansingen moet drastisch omlaag en onvoldoendes mogen worden gecompenseerd. Bij de opleiding psychologie zijn de maatregelen zorgvuldig ingevoerd met positieve resultaten als gevolg.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Studentenbeleid

Evidence based werken in onderwijsontwikkeling

Geert Speltincx

Al enkele jaren wordt het belang van evidence based werken in onderwijsontwikkeling benadrukt. De kloof tussen onder- zoek en praktijk blijkt in vele gevallen nog erg groot. Karel de Grote-Hogeschool startte in 2008 met het project Onderwijs op maat. Evidence based werken, werd één van de basisprincipes. Een verslag van het verbinden van onderwijsonder- zoek, -praktijk en -beleid.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Onderwijsvernieuwing

Agreements on targets

Brigitte Göbbels-Dreyling, Henning Rockmann

In Germany, legislative responsibility for higher education lies primarily with the federal states; the Federal Government has power to legislate only in relation to university entry and degrees.1 in intro na degrees toevoegen: With the implementation of new public management the goal is to reduce state control and to give higher education institutions greater autonomy. Performance indicators and agreements on targets are elements of the new governance model for higher education.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Prestatieafspraken

Hebben werknemers in hogescholen een medezeggenschapstekort?

Mr. drs. Wouter Bouw

Sinds september 2010 hebben hogescholen de mogelijkheid om ten aanzien van de medezeggen- schap over te stappen van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek (WHW) naar de Wet op de ondernemingsraden (WOR). In dit artikel wordt de meerwaarde van de WOR beschreven voor de werknemers ten opzichte van de medezeggenschapsbepalingen in de WHW.
De ontwikkelingen in de medezeggenschap bij de overheid en de zorg ondersteunen deze meer- waarde voor de werknemers. Het artikel geeft tevens aan hoe hogescholen zelf tegen deze kwestie aankijken. Het blijkt dan dat de duidelijk aantoonbare voordelen die er voor werknemers zijn, in de praktijk toch niet automatisch tot een keuze voor de WOR leiden bij hogescholen. De auteur concludeert dan ook dat de wetgever hogescholen de helpende hand moet bieden.

Trefwoorden: Medezeggenschap

Geschiedenis en toekomst van het toezicht op het hoger onderwijs

Frans L. Leeuw

Voorjaar 2012 bracht de WRR de Sectorstudie Toezicht Hoger Onderwijs uit, geschreven door Huisman & de Vijlder (H & de V). Het rapport is onderdeel van het WRR-project over de rol en positie van toezicht. Eind 2012 organiseerde de Haagsche Hogeschool een seminar over dit rapport, waarbij mij gevraagd werd te reageren. De uitnodiging was snel aanvaard, want het is verheugend te zien dat er weer eens serieus gesproken zou worden over toezicht in en op het hoger onderwijs. Daar was lange tijd namelijk niet of nauwelijks sprake van, zoals ik uit eigen ervaring weet. In deze beschouwing ga ik ten eerste in op de vraagstelling van de auteurs. Daarna behandel ik een enkele vergeten gebeurtenis uit de recente geschiedenis. En ten slotte analyseer ik hun vier opties voor toekomstig toezicht.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Onderwijsvernieuwing

De overtreffende trap

Karel Van Goethem

Bij het begin van het academiejaar haasten de Vlaamse kranten zich om groei en krimp van studenteninschrijvingen per instelling en per studiegebied wereldkundig te maken. Alsof dat een belangrijke waardemeter is van het onderwijs van de betrokken instellingen. In Vlaanderen maken de kranten van zowat alles een competitie, zelfbenoemde kwaliteitskranten aan kop. Waarschijnlijk is dat goed voor de oplagecijfers: een belangrijk segment van de lezers zou geïnteresseerd kunnen zijn of zij - zoals bij verkiezingen - een goede keuze hebben gemaakt en tot de winnaars behoren.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Column

Het Honours Programme Theorie en onderzoek

Drs. Iris van de Kamp, Dr. Peter Sonderen

Een bijzondere groep studenten van ArtEZ hogeschool voor de kunsten ontmoet elkaar elke woensdagavond in Deventer in de oudste stadsbibliotheek van Nederland.1 Het zijn studenten van verschillende kunstdisciplines die naast hun bacheloropleiding in Zwolle, Enschede of Arnhem het multidisciplinaire Honours Programme (HP) Theorie en onderzoek volgen. Het programma omvat verdiepende lessen over artistiek onderzoek, wetenschap, filosofie, media en de maatschappij. De studenten voeren daarnaast een onderzoek uit dat aansluit bij hun eigen artistieke discipline.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden:

Valorisatie: de keuze van de exploitatiestrategie

Dr. Mirjam S. Leloux, Emiel Hoeboer MSc, dr. Arjan van Rooij

Valorisatie: het tot economische en/of maatschappelijke waarde laten komen van geoctrooieerde kennis blijft een echte uitdaging. De topsector Life Sciences and Health (LSH) wil in 2025 behoren tot de wereldtop, met een bedrijfsleven dat tot de top drie van snelste groeiers in Europa hoort en meer dan 10 procent van zijn omzet in R&D investeert (www.top-sectoren.nl/lifesciences).

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Kennis

Sociaal leenstelsel: het voorstel in perspectief

Ben Jongbloed, Hans Vossensteyn

De basisbeurs als onderdeel van de studiefinanciering dreigt te verdwijnen. Studenten zullen meer moeten lenen. Het aanstaande kabinet voorziet een sociaal leenstelsel. Studenten en bestuurders in het hoger onderwijs staan op hun achterste benen. Hoe asociaal is het leenstelsel eigenlijk?

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Financiering | Studentenbeleid

Hebben werknemers in hogescholen een medezeggenschapstekort?

Wouter Bouw

Sinds september 2010 hebben hogescholen de mogelijkheid om ten aanzien van de medezeggen- schap over te stappen van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek (WHW) naar de Wet op de ondernemingsraden (WOR). In dit artikel wordt de meerwaarde van de WOR beschreven voor de werknemers ten opzichte van de medezeggenschapsbepalingen in de WHW.
De ontwikkelingen in de medezeggenschap bij de overheid en de zorg ondersteunen deze meer- waarde voor de werknemers. Het artikel geeft tevens aan hoe hogescholen zelf tegen deze kwestie aankijken. Het blijkt dan dat de duidelijk aantoonbare voordelen die er voor werknemers zijn, in de praktijk toch niet automatisch tot een keuze voor de WOR leiden bij hogescholen. De auteur conclu- deert dan ook dat de wetgever hogescholen de helpende hand moet bieden.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Medezeggenschap