2012, nummer 4

De maatschappelijke waarde van de diploma’s van hoger onderwijs, vooral van hogescholen, staat onder druk. Incidenten waarbij de procedures van de beoordeling van eindwerkstukken niet altijd inzichtelijk waren en in sommige gevallen twijfel of het eindniveau aan de maat was, hebben het imago van het hbo geen goed gedaan. Met moeite kan de roep om introductie van centrale landelijke eindexamens voor kernvakken van het hbo worden weerstaan. Meer focus op de kwaliteitsborging van toetsen en het afstudeerniveau zijn onontkoombaar. In deze uitgave van TH&MA bijdragen daartoe. Dit nummer is niet digitaal beschikbaar.

Dromen en nachtmerries over de toekomst van het hbo

Frans de Vijlder, Dorine Bakker, Femke Timmermans, Martijn Peters

Hoe terecht de hoge sturingspretentie vanuit de centrale overheid is, laten we in het midden. Wat echt telt voor de veranderbaarheid en de ontwikkelingsrichting van het hoger beroepsonderwijs zijn de wensen en verwachtingen van de eigen medewerkers en studenten en van andere belanghebbenden. Bij het ontwikkelen van het Instellingsplan 2012-2016 was dit voor de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN) een belangrijke vraag. Het College van Bestuur (CvB) organiseerde rondom dit Instellingsplan een brede consultatie, met als doel de mensen met wie de strategie straks uitgevoerd moet worden ook nauw te betrekken bij het bepalen van de koers van de HAN. En de voornaamste stakeholders zijn natuurlijk al haar medewerkers en studenten.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden:

Kwaliteitswaarborging

Duco Adema

De maatschappelijke waarde van de diploma’s van hoger onderwijs, vooral van hogescholen, staat onder druk. Incidenten waarbij de procedures van de beoordeling van eindwerkstukken niet altijd inzichtelijk waren en in sommige gevallen twijfel of het eindniveau aan de maat was, hebben het imago van het hbo geen goed gedaan. Met moeite kan de roep om introductie van centrale landelijke eindexamens voor kernvakken van het hbo worden weerstaan. Meer focus op de kwaliteitsborging van toetsen en het afstudeerniveau zijn onontkoombaar. In deze uitgave van TH&MA bijdragen daartoe.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Column

Examencommissies: hoe verder?

Roeland Smits

Dit artikel beoogt enig inzicht te geven in de meest recente ontwikkelingen rond de taak en functie van de examencommissies in vooral het hoger beroepsonderwijs, hoewel een aantal algemene ontwikkelingen onverkort ook geldt voor het wetenschappelijk onderwijs.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden:

Small is beautiful?

Olchert Brouwer

Schaalvergroting is uit. Dat wil zeggen: in het onderwijs. Veel missers in onder meer hbo en mbo worden aan de schaalvergroting van hbo toegeschreven. Buiten het onderwijs gaan we er onverdroten mee door.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Column

Tijd voor toetskwaliteit: het borgen van toetsdeskundigheid van examencommissies

Desirée Joosten-ten Brinke, Dominique Sluijsmans

‘Opleidingen beschikken over een adequaat systeem van toetsing en tonen aan dat de beoogde eindkwalificaties worden gerealiseerd.’ Deze standaard, beschreven in het NVAO-accreditatiekader (NVAO, 2010), zal menig opleiding inmiddels zeer bekend in de oren klinken. De laatste jaren wordt de kwaliteit van toetsing in het hoger onderwijs aan een kritisch oog onderworpen en worden opleidingen gestimuleerd om aan deze standaard te voldoen.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden:

Het eindniveau voorbij de eindstreep - Vanwaar die aandacht?

Ilse Verachtert, Bianca Roseaux

Het toetsen van het niveau van de afgestudeerde is volgens het nieuwe visitatie- en accreditatiestelsel in Vlaanderen en Nederland de maat om te beoordelen of een opleiding haar doelstellingen bereikt. Daar waar in het verleden de kwaliteitszorg de garantie bood voor het optimaal functioneren van een opleiding, ligt de bewijslast hiervoor nu bij de kwaliteit van de afgestudeerde. Is deze hype rond het eindniveau al dan niet terecht? Voldoet de afgestudeerde dan effectief aan de verwachtingen van de maatschappij en de arbeidsmarkt?

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden:

De borging van het gerealiseerde eindniveau in Vlaanderen

Lucien Bollaert

Naar aanleiding van het Inholland-incident heeft het vertrouwen in het eindniveau van de Nederlandse hogeschoolopleidingen een deuk gekregen. Het incident zindert na tot in Vlaanderen en bepaalt zelfs mee het overleg over het Vlaams nieuw accreditatiestelsel (NAS). Beide hogeronderwijssystemen leunen in de Bologna-structuur dicht tegen elkaar aan en worden uiteindelijk geaccrediteerd door de binationale Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO). In dit artikel licht NVAO-bestuurder Lucien Bollaert in persoonlijke naam de Vlaamse systematiek nader toe.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Onderwijsvernieuwing

Positie en kwaliteit van examencommissies vanuit WHW-perspectief

Peter Kwikkers

De onderwijswetten omvatten de juridische verwoording van het beleid en de bedoelingen van de wetgever. Het is daarom belangrijk de taak en rol van examencommissies bij de opleidingen van hogescholen en universiteiten te belichten, zoals deze liggen besloten in de recente wetswijzigingen Versterking besturing (Wet van 4 februari 2010, Stb. 2010, 119; TK 31 821) en Aanpassing accreditatiestelsel (Wet van 24 juni 2010, Stb. 293; TK 32 210). Behalve de besturing van de instelling en van het bestel als geheel, moest eerstgenoemde wetswijziging de positie van examencommissies en de tweede de kwaliteitzorg versterken.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden:

Hbo-waardig afstuderen: hoe te regelen en te verankeren?

Piet Kempen, Jimme Keizer, Babette van den Berg

Diplomawaardigheid is in ons reguliere onderwijsstelsel van oudsher meer een schattingsgrootheid dan een concreet meetbaar kwaliteitsbewijs. Dat vloeit voort uit de gebruikelijke inputsturing waarbij het ‘bewijs’ voor het bereikte eindniveau meer afgeleid wordt van het opleidingsprogramma dan van concreet meetbare eindresultaten. Die praktijk loopt nu voor het hbo definitief ten einde. Het Ministerie van Onderwijs heeft strenge maatregelen voorgeschreven op het gebied van aantoonbare en meetbare kwaliteitsbeheersing. De NVAO sluit daarop aan met de introductie van de aantoonbare in control-status van de eindkwaliteit met toepassing van de Demingcirkel.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden:

Governance: van luxe paard naar werkpaard

Hans Uijterwijk

Incidenten hebben ertoe geleid dat de leden van de Raden van Toezicht in het hoger onderwijs hun rol anders zijn gaan invullen. Van notabel-bestuurder op gepaste afstand, dertig jaar geleden, naar goed geïnformeerde, proactieve toezichthouder met een veel grotere verantwoordelijkheid.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Column

Vraaggestuurd onderwijs in perspectief

Dr. J. van Andel

De afgelopen jaren hebben veel hogescholen het principe van vraaggestuurd onderwijs omarmd. Door de jaren heen is echter niet of nauwelijks onderzoek gedaan naar de praktisering van vraaggestuurd onderwijs in het hbo. Ook kenmerkt het denken over vraaggestuurd onderwijs zich door een weinig kritische vanzelfsprekendheid.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden:

Leren in drievoud - Conceptuele driehoek van het hbo: werkveld, onderwijs en onderzoek

Christiaan de Vries

In de afgelopen jaren zijn in hogeschoolland een paar klemmende urgenties komen bovendrijven. Wat zich toespitste op de kwaliteit van examinering blijkt, een laagje dieper, te gaan over de kwaliteit van het onderwijs. Dat raakt het belang van velen, in het onderwijs, in het onderzoek en ook in het werkveld als afnemer van de jonge professionals. Het zijn dan ook deze partijen die zullen moeten leren samenwerken om een uitweg te vinden uit de ontstane situatie. Echter, daar zullen de condities voor moeten worden gecreëerd. Nieuwe manieren van samenwerken. Vraaggericht. Leren in drievoud.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden:

Een kale boel

Sijbolt Noorda

‘Onze studenten moesten leren meer uit ervaring te leren.’ Professor Tan Tai Yong van de Nationale Universiteit van Singapore verraste zijn gemengd Europees-Aziatisch gehoor met stevige kritiek op de eenzijdigheid van de Aziatische universitaire studies. ‘Alles draait om cijfers en beheersing van de leerstof. Dat is te smal en maakt studenten niet erg geschikt voor een lange loopbaan, waarin ze zich steeds weer op nieuwe situaties moeten kunnen instellen. Op een campus moet meer gebeuren dan wat er in een collegezaal gebeurt.’

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Column

De hogeschool als kennisinstelling

Prof. Dr. Jaap Lengkeek, Drs. Martijn Giezeman

Hbo-instellingen worstelen nu met verschillende, onderling samenhangende opgaven. De kwaliteit van het onderwijs staat ter discussie. Tegelijkertijd moeten de instellingen op een marktgerichte manier vormgeven aan de vraag naar toegepast onderzoek gericht op het werkveld, bijvoorbeeld in het kader van de topsectoren van EL&I. Dit wordt gekoppeld aan de vraag naar een helderder positionering en profilering.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Leiderschap

Opleidingen Zuyd Hogeschool permanent accreditatiewaardig - Meer grip op kwaliteit door digitalisering accreditatieproces

Jonne Steenhuis

Hogescholen moeten steeds vaker en sneller verantwoording afleggen over hun doen en laten. Zeker nu de hbo’s na onregelmatigheden met diploma’s bij onderwijsinstellingen extra onder het vergrootglas liggen. Zuyd Hogeschool, met 42 opleidingen verdeeld over drie locaties in het zuiden van het land, besloot om het roer drastisch om te gooien en het complete proces te digitaliseren. Het doel volgens junior bestuurssecretaris en projectleider Ivo Dassen: ‘We willen eenvoudig kunnen aantonen dat onze opleidingen permanent accreditatiewaardig zijn. Door meer inzicht in het proces worden vervelende verrassingen voorkomen.’

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Accreditatie

‘Kwaliteitsborging’

Karel van Goethem

Het was even met de ogen knipperen. Dit nummer van TH&MA zou over kwaliteitsborging gaan. Mijn Word- programma onderstreept het woord meteen rood. Even naar de heer van Dale dus. Die kent het woord borging niet, hij
kent enkel borg en borgen. Kwaliteit kent hij natuurlijk wel. Vooral in relatie met producten. Als derde betekenis ervan geeft hij: goede eigenschap. En de Woordenlijst der Nederlandse taal, in de wandeling het Groene Boekje? Die kent borging wél. We kunnen het dus correct schrijven, een samenstelling met kwaliteit is allicht aanvaardbaar, maar of die kans maakt verkozen te worden als (leukste) nieuw woord van het jaar lijkt twijfelachtig.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Column