2006, Nummer 5

Sturen met geld In Nederland zullen volgend jaar leerrechten voor studenten worden ingevoerd. In vervolg daarop zal ook de regelgeving voor bekostiging worden aangepast. Het aanwenden van leerrechten op een hogeschool of universiteit zal een zwaarwegender maatstaf zijn voor de bekostiging van de desbetreffende instelling.

Regeldruk en de Wet op het hoger onderwijs en onderzoek

Mark van Twist & Jeroen Gelevert

Dit artikel beschrijft de resultaten van een onderzoek naar de consequenties in termen van regeldruk die hoger onderwijsinstellingen (gaan) ervaren door de invoering van de conceptwet Hoger Onderwijs en Onderzoek. We plaatsen onze beschouwing hierover in het breder kader van de discussie over het meten van bureaucratie en regeldruk. Tevens geven we een inkijk in de nasleep die ontstond na verschijning van onze rapportage – met voor het ministerie onwelgevallige resultaten – als opmaat voor een vervolg van het gesprek hierover.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Geen

Governancecodes bve en hbo tegen het licht

Edith Hooge

De zogenaamde governancecode is een zeer populair instrument om ‘goed bestuur’ in organisaties te bevorderen. De governancecode gaat dan ook niet voorbij aan het Nederlandse beroepsonderwijs. In januari 2006 stelt het bestuur van de MBO Raad de governancecode bve definitief vast (MBO Raad, 2006). Een maand later, in februari 2006 ziet de branchecode governance voor de hbo-sector het licht (HBO-raad, 2006). In dit artikel, dat gebaseerd is op het rapport ‘Zicht op intern toezicht. Theorie en praktijk van raden van toezicht in de bve-sector’, analyseren we beide governancecodes1 wat betreft de opbouw en de inhoud, de uitgangspunten, de handhaving, het toezichtperspectief en de toezichtrol van de Raad van Toezicht (RvT). Voordat we tot deze analyse overgaan bespreken we de betekenis van goed bestuur voor het onderwijs en het verschijnsel governancecode. We besluiten dit artikel met enkele conclusies.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Toezicht

Analyse & Commentaar

Thea van der Steeg-Hamoen

Talent binnenhalen en behouden binnen het hoger beroepsonderwijs.

Voor een kennissamenleving is een goed opgeleide en breed inzetbare beroepsbevolking onmisbaar. Het is daarom van belang om alle individuele talenten in de samenleving maximaal te benutten. Talenten die verloren gaan, zijn niet alleen een verlies voor het individu zelf maar ook voor de samenleving. Door het niet- benutten van talent gaat enorm veel geld verloren. Mensen moeten hun talenten weten te gebruiken. Hierbij speelt onderwijs een belangrijke rol. Het onderwijs moet alles op alles zetten om het aanwezige talent vroeg- tijdig op te sporen, te stimuleren, te motiveren en aan te wenden. Wil ons land tot de Europese voorhoede behoren wat kennis en innovatie betreft, dan moet er aanzienlijk meer talent worden aangesproken dan nu het geval is. ‘Nederland wordt anders een kennisimporteur in plaats van een kennisexporteur en is dan mon- diaal aan de verliezende hand als leverancier van kennis en talent’ (Shell, 2006). Mark Rutte, partijvoorzitter VVD, ziet dat er in Nederland door het ‘al tien jaar somberen’ een emigratie van hersenen aan de gang is in plaats van een immigratie. Hoe definiëren we talenten? Is er enig inzicht in het percentage onbenut talent? Welke visie hebben politici en onderwijskundigen hierover? Op welke wijze geeft het hoger beroepsonderwijs zoals Fontys Hogescholen ruim baan aan talent; vragen waaraan ik in dit artikel een bijdrage wil leveren.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Analyse en Commentaar

Studievoorlichting

Duco Adema

Redactioneel.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Redactioneel

Ranking in het hoger onderwijs: een betere studiekeuze bevordert gelijke kansen op hoge kwaliteit

Frank Vandenbroucke

Ranking is een controversieel concept. Velen binnen de hoger onderwijssector vinden het een gevaarlijk concept. Het roept bij hen de erosie van de traditionele academische waarden op en het schrikbeeld van het academisch kapitalisme. Eenmaal gepubliceerd worden de rankings wel massaal gedownload en besproken. Veel instellingen zoeken een antwoord op de vraag hoe ze hun positie op de lijst kunnen verbeteren. Rankings laten niemand onberoerd. Het is dus van belang om goed uit te leggen wat we wel en wat we niet willen met ranking en voor welke doeleinden we ranking als een mogelijk instrument zien. Ranking is immers vanuit beleidsperspectief geen doel op zich, wel een middel om bepaalde doelen te bereiken. Die doelen zijn: het stimuleren van een betere studiekeuze bij aankomende studenten, en het geven van een bijkomende stimulans tot kwaliteitsverbetering van het hoger onderwijs.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Ranking | Studentenbeleid

Voorlichting voor, matching aan en begeleiding vanaf de poort

Bart Buys

Ruim dertig procent van de Nederlandse jongeren die direct na het voortgezet onderwijs aan een opleiding in het hoger onderwijs begint, maakt deze opleiding niet af. Deze uitval vormt een groot maatschappelijk probleem, dat niet alleen de student, maar ook de instelling en de overheid raakt. Een groot deel van deze problematiek is echter door voldoende studie- en loopbaanvoorlichting te voorkomen. Dit betoog is een oproep voor eerlijkere en transparantere voorlichting vanuit de instellingen, met opleidingsnamen die correct geregistreerd zijn en de lading dekken. Ook is het een pleidooi tot uitbreiding van de database van Studiekeuze123.nl en aansluiting bij het Duitse CHE-systeem om de keuze voor de toekomstige student transparanter, eerlijker en meer vergelijkend te maken, ook in een internationale context. Ten slotte pleiten we voor verbetering van de studiebegeleiding in de bachelorfase, omdat de keuze met een bachelor te starten slechts de eerste is in een lange reeks keuzes die studenten moeten maken voor de invulling van hun studieloopbaan.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Studentenbeleid

Kiezen voor een opleiding? Laat leerlingen zich zo vroeg mogelijk oriënteren

Tanja van den Berg

Studievoorlichting omvat tegenwoordig meer dan folders uitdelen en op een beurs staan. Hogeschool Rotterdam hanteert een aantal basisprincipes die het uitgangspunt vormt voor het voorlichtingsbeleid. De kernbegrippen zijn laagdrempeligheid, realiteitszin, praktijkgerichtheid, rolmodellen en vroeg beginnen. Manager Studievoorlichting van de hogeschool, Petra Schröder, legt uit wat ze hiermee wil bereiken.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Studentenbeleid

Overgang van Secundair Onderwijs naar Hoger Onderwijs

Gisèle Descheppere

In zijn ‘Advies over overgang secundair onderwijs – hoger onderwijs’ formuleerde de Algemene Raad van de VLOR (Vlaamse Onderwijsraad) dat zowel scholen als instellingen alles in het werk moeten stellen om de overgang van het secundair onderwijs naar het hoger onderwijs zo probleemloos mogelijk te laten verlopen. De taak van het secundair onderwijs ligt in het begeleiden van leerlingen bij het zinvol werken aan het studiekeuzeproces. Het hoger onderwijs daarentegen moet een degelijk instroombeleid uitbouwen.
Dit artikel belicht de SOHO-problematiek vanuit het standpunt van het hoger onderwijs. Het start met een toelichting over het SOHO-pilotproject in secundaire scholen in de ruime regio Mechelen en het SOHO-onderzoeksproject dat het begeleidt. Verder gaan we in op de verwachtingen van het hoger onderwijs ten aanzien van studiekeuzebegeleiding van de leerlingen door het secundair onderwijs en de centra voor leerlingenbegeleiding (CLB). In een aansluitend artikel dat in een volgend nummer van TH&MA zal verschijnen, zoomen we in op de instroombegeleiding, het focusgroepenbeleid (Depreeuw e.a.) en de afstemmingszorg tussen hoger onderwijs en kandidaten met specifieke kenmerken.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Studentenbeleid

Marketing of objectieve opleidingsinformatie?

Hilde Van Puyenbroeck, Lobke Dedrie, Fatma Arikoglu, Guido Galle

Iedereen kent het succes van Senseo®1, het sensationele kopje verse koffie. In vier jaar tijd slaagden twee samenwerkende bedrijven, Philips en Douwe Egberts, er in om in de vermeende gestabiliseerde koffiemarkt toch nog een munt te slaan uit koffie. De Senseo® ging al meer dan tien miljoen keer over de toonbank. De aard van de doelstellingen tussen de bedrijfswereld en het hoger onderwijs verschilt duidelijk. Waar de bedrijfswereld streeft naar hogere winstmarges, is het de ambitie van de Arteveldehogeschool om een hogere participatie van studenten en een grotere gekwalificeerde uitstroom te bewerkstelligen. Wij vonden het echter wel interessant om na te gaan wat de kritische succesfactoren in dit ‘Senseo-verhaal’ zijn en te onderzoeken of de marketingstrategieën die ermee gepaard gingen, doorgetrokken kunnen worden naar het instroommanagement van een hogeschool dan wel of ze daar in strijd mee zijn.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Studentenbeleid

Echte transparantie is nog ver weg

Frank Steenkamp

De leerrechtenwet is van de baan, maar dat geldt niet voor de missie om studiekiezers goed te informeren. Sinds kort is er bijvoorbeeld de website www.studiekeuze123.nl, gedragen door een unieke coalitie van studentenbonden en koepelorganisaties. Is dit nu de doorbraak die transparantie brengt in het Nederlandse hoger onderwijs? Dat moet nog blijken, aldus Frank Steenkamp van CHOICE en de Keuzegids Hoger Onderwijs. Er zijn nog wel wat barrières te slechten.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Studentenbeleid

Passie en precisie

Frans Leijnse, Jacqueline Hulst en Loek Vroomans

In het voorjaar van 2006 sprak de sterrenkundige Vincent Icke in de jaarlijkse Kohnstamm-lezing over het thema ‘Donkere materie: ons kind en het Heelal’. In de aankondiging geeft Icke, die naast de sterrenkunde nog vele andere disciplines beoefent, als zijn levensinstelling: ‘Onderzoek alles, met passie en precisie’. Een mooi credo, vooral voor een geleerde, zijn we geneigd te zeggen. Maar het interessante van dit adagium is misschien niet alleen dat Icke het zo bondig heeft geformuleerd, maar vooral ook dat het in onze samenleving een zoveel bredere geldigheid heeft gekregen. Alles onderzoeken met passie en precisie is niet langer het monopolie van een kleine groep geleerden, maar een universele waarde geworden.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Geen

Om de kwaliteit van onderzoek

Leo Goedgebuure

Column.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Column

Analyse & Commentaar

Jo Box

De leerrechten hebben de afgelopen tijd het debat over het hoger onderwijs beheerst. Begin 2004 is het idee door toenmalig staatssecretaris voor het Hoger Onderwijs Mark Rutte gelanceerd. Al snel werd het daarna zijn ‘ding’, zijn ‘footprint’ in het hoger onderwijs. Verrassend snel en gladjes heeft Rutte zijn voorstel door de Tweede Kamer kunnen loodsen, nog net voordat hij aftrad. Maar in het zicht van de haven is het nu vastgelo- pen. Zijn opvolger Bruno Bruins heeft de invoering uitgesteld tot 1 september 2008. De recente verkiezingen hebben de zaak nog meer onzeker gemaakt. De komende tijd zal leren of het scheepje definitief op de klip- pen is gelopen of toch nog vlot komt. En of het misschien terug naar de werf moet voor enige reparatie of ombouw.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Analyse en Commentaar

Personen & Instellingen

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Personen en Instellingen

Min of meer al doende kiezen

Sijbolt Noorda

Column.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Column

Boeken & Bladen

Investeren in kennis en innovatie.
Hans Vossensteyn.Centraal Planbureau. 2006. € 9,-. ISBN 90-5833-245-4

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Boeken en Bladen

Studievoorlichting

Frans Leijnse

Column.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Column