2006, Nummer 3

Wat hebben universiteiten en hogescholen in Nederland en Vlaanderen zich met de invoering van accreditatie op de hals gehaald? Was het achteraf gezien wel nodig om het ook internationaal gewaardeerde stelsel van visitaties geheel om te gooien? Uit de artikelen die aan het thema Accreditatie nader beoordeeld in deze uitgave zijn gewijd, blijkt dat het stelsel redelijk functioneert. Ook al zijn er mankementen die verholpen moeten worden.

Het hogerberoepsonderwijs als kennisinstituut nu en in de toekomst

Thea van der Steeg-Hamoen

Kennis neemt in onze samenleving een centrale positie in. Wij onderschrijven hiermee de ambities van de Europese top in Lissabon (maart 2000): Europa moet zich ontwikkelen tot de meest competitieve kenniseconomie (economie gebaseerd op wetenschap) in de wereld. In onze kenniseconomie draait het niet om reproductie van bestaande, maar om productie van nieuwe kennis en oplossingen. Eens geleerde kennis is niet meer voldoende om huidige ontwikkelingen bij te houden, laat staan om actief deel te nemen aan nieuwe ontwikkelingen. De kennis die vandaag nog actueel en relevant is, kan morgen al veranderd, of zelfs verouderd en irrelevant zijn.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden:

Kwaliteitsbeleidkeuzemogelijkheden

Sijbolt Noorda

Column.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Column

Het ontwerpen van kennisrijk competentiegericht onderwijs

Magda Ritzen en Marijke Hezemans

Welke plaats heeft kennis in competentiegericht onderwijs? Veel hogescholen worstelen met de vormgeving van competentiegericht onderwijs. Gelet op het gebruik in de onderwijspraktijk worden in dit artikel twee soorten kennis onderscheiden: praktijkgerelateerde kennis en contextvrije kennis. In het hoger onderwijs wordt onderwijs ontwikkeld met behulp van verschillende ontwerpmodellen. Afhankelijk van het model wordt er onderwijs ontwikkeld dat een meer of minder sterke relatie heeft met de beroepspraktijk. Hierna worden drie modellen kort getypeerd en vergeleken op vier aspecten: opdrachtgestuurd, beroepsgerelateerde werkprocessen, integrale beoordeling & toetsing en kennisontwikkeling. Op basis hiervan worden aanbevelingen gedaan voor de manieren waarop in de beschreven ontwerpmodellen kennisrijk competentiegericht onderwijs kan worden ontwikkeld en verbeterd. Kernwoorden daarbij zijn: ‘goede praktijkopdrachten’ en ‘verantwoording van resultaten’.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Competentiegericht onderwijs

Het accreditatiestelsel van Nederland en Vlaanderen

Karl Dittrich en Marc Luwel

Nederland en Vlaanderen hebben zich vanaf 1999 enthousiaste voorvechters van de implementatie van de Bolognaverklaring getoond. De afspraken, gemaakt in Bologna en daaropvolgend in Praag (2001), Berlijn (2003) en Bergen (2005), zijn altijd krachtig ondersteund door de Vlaamse en Nederlandse overheden en de hogeronderwijs- actoren. De omvorming van de hogeronderwijsopleidingen in de bachelor-masterstructuur, de invoering van het European Creditpoint Transfer System, de verplichting om een transparant stelsel van externe kwaliteitszorg op te stellen, passen allemaal in het streven om te komen tot een geïntegreerde Europese Hogeronderwijsruimte. Dat streven past dus ook duidelijk in het beleid van internationalisering in het onderwijs dat in beide regio’s gevoerd wordt.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Accreditatie

Accreditatie: de werking van het stelsel

Ingrid F. Wijgh

Volgens de afspraken die in maart 2003 tussen OCW, NVAO en de inspectie zijn gemaakt, voert de inspectie in 2005 een eerste evaluatie uit van het nieuwe stelsel. Deze midterm review is bedoeld om snel te leren van de ervaringen in de beginperiode van de daadwerkelijke accreditatie en indien gewenst tot aanpassingen over te gaan’ (Afspraken, maart 2003). Voorwerp van onderzoek is de werking van het accreditatiestelsel, meer in het bijzonder de gewenste en ongewenste effecten van de introductie van dit nieuwe stelsel van externe kwaliteitszorg.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Accreditatie

Reacties accreditatierapport

Reacties van NQA, Det Norske Veritas (DNV), QANU en van Hobéon Certificering op het accreditatierapport.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Accreditatie

Instellingsaccreditatie of Opleidingsaccreditatie:

Peter Kwikkers & Ton Vis

Het debat over doelen en middelen van accreditatie dreigt onder te sneeuwen onder een binaire discussie over het aangrijpingsniveau ervan: opleidings- of instellingsniveau. Enerzijds is opleidingsaccreditatie van nature nauw gekoppeld aan onderwijskwaliteit en onderwijsinhoud. Anderzijds vormen instellingsaccreditatie en beoordeling van kwaliteitszorgprocessen een koppel.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Accreditatie

Accreditatie en academisering

Luc Van de Velde & Christiane Vanvinckenroye

De implementatie van de Bolognaverklaring kreeg in Vlaanderen vorm met het ‘Decreet betreffende de herstructurering van het Hoger Onderwijs in Vlaanderen’ van 4 april 2003 (kortweg Structuurdecreet genoemd). Zowel de structuur van het Vlaams hoger onderwijs, in termen van bachelor en master (Bama) als de kaders inzake accreditatie werden er expliciet in vastgelegd. De landkaart en het er op uitgetekende parcours zijn duidelijk. Sterker nog, volgens de Vlaamse overheid een kaart en weg die als een voorbeeld kunnen functioneren voor andere Europese landen. Hoe die landkaart gelezen en het parcours doorlopen moet worden, is nochtans niet voor iedereen vanzelfsprekend en helder. De randvoorwaarden en de consequenties, zeker in termen van onderwijskwaliteit versus kosten, en ook de te volgen routes naar transparantie van kwaliteit (accreditatie) en transformatie van inhoud (academisering) zijn nog lang niet duidelijk en zouden wel eens bijzonder zwaar kunnen uitvallen.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Accreditatie

Accreditatie in internationaal perspectief

Ko Scheele en Renate Limbach †

In oktober 2005 bracht de inspectie een rapport uit over accreditatie in internationaal perspectief 1. Dit rapport maakt deel uit van de evaluatie die de inspectie uitvoert van het nieuwe accreditatiestelsel (zie ook elders in dit nummer). In het rapport wordt een beeld gegeven van de kwaliteitszorg in het hoger onderwijs in internationaal perspectief. Er wordt ingegaan op trends, de eisen te stellen aan agencies (instanties belast met externe kwaliteitszorg) en op hun instrumenten en werkwijzen. De belangrijkste bevindingen van de inspectie worden hier samengevat.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Accreditatie

Internationaal hoger onderwijs

Prof. dr. ir. Roland Van Dierdonck

Het landschap van de universitaire en andere instellingen voor hoger onderwijs is sterk geëvolueerd en is onder meer in toenemende mate internationaal. Door hun positionering staan businessschools, ‘for better or worse’, op de voorgrond wat deze evoluties betreft. Zij moeten zich wellicht sneller aan de internationale trends aanpassen, of positiever uitgedrukt, zij krijgen sneller de opportuniteit geboden om op een actieve manier op deze trends in te spelen. Een van deze trends is het toenemende belang van (internationale) accreditaties en ‘rankings’. Wij willen op dit laatste fenomeen niet ingaan, maar vooral aandacht besteden aan de internationale accrediteringsprocessen en hun impact op het beleid.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Internationalisering

Van wens naar werkelijkheid

Derek Jan Fikkers en Koen H. van Dam

Het rapport Tussen wens en werkelijkheid: carrièreperspectieven van jonge onderzoekers laat zien dat het huidige universitaire loopbaanbeleid tekortschiet. Promovendi en postdocs zijn zeer ontevreden over hun carrièreperspectieven binnen de Nederlandse wetenschap. Hierdoor gaat veel talent verloren voor de wetenschap. Naast het feit dat Nederland relatief gezien al een lage instroom aan promovendi heeft, lijken slechte carrièreperspectieven voor jonge excellente onderzoekers het belangrijkste obstakel voor een groeiende kenniseconomie.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden:

Prinsjesdag

Leo Goedegebuure

Column.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Column

Boeken & Bladen

Van taak tot competentie, ‘Leren leren’ voor het hoger beroepsonderwijs. Door H. Smeijsters, S. Sporken (red.). Bohn Stafleu van Loghum. 2004. 278 pagina’s. €26,90. ISBN 90 313 4157 6

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Boeken en Bladen

Personen & Instellingen

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Personen en Instellingen

Bureaucratie

Frans Leijnse

Column.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Column