2007, Nummer 3

Zowel de professionals in het hoger onderwijs als de instellingen zelf worstelen met het vormgeven van loopbaan- en personeelsbeleid. Die worsteling en het zoeken naar juiste inhoud en vormen zijn de rode draad in de artikelen over personeelsbeleid in deze uitgave van TH&MA.

De Bachelor-Masterstructuur op de schop

Hans van Hout

In 1999 werd door een groot aantal Europese ministers de zogenaamde Bologna-verklaring ondertekend (The European Higher Education Area, 1999). Hiermee verplichtten zij zich om in hun landen de Bachelor-Masterstructuur (BaMa) in te voeren. Hun belangrijkste doelstellingen waren: bevorderen van verenigbaarheid en vergelijkbaarheid van systemen van hoger onderwijs in Europa, versterken van de internationale concurrentiekracht van het Europese hoger onderwijs en vergroten van de ‘employability’ van de Europese burgers. Met de invoering van de BaMa werden er in principe drie niveaus onderscheiden in het hoger onderwijs, namelijk het bachelorniveau (minimaal drie jaar), het masterniveau (één of twee jaar) en het PhD (doctoraats)niveau. Hoewel er geen aanwijzingen zijn dat er in Nederland veel voorbereidend werk was verricht om de BaMa in te voeren, waren de meeste opleidingen in het wo al volgens die structuur vormgegeven op het moment dat de wet door de Staten Generaal werd geaccordeerd (2002). Na Letland was Nederland het tweede land dat de BaMa had ingevoerd. Heel opmerkelijk, vooral als we bedenken hoe lang meestal over wettelijke veranderingen in het hoger onderwijs wordt gedaan. Denk bijvoorbeeld aan de verkorting van de studieduur in het wo van zes of meer jaar naar vier jaar (idee gelanceerd door Posthumus in 1968, invoering tweefasenstructuur in 1982). Is het oude gezegde ‘Haastige spoed is zelden goed’ hierop van toepassing of is er sprake van een bijzondere veranderingsbereidheid in het hoger onderwijs geweest?

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Geen

Frozen by god.

Sijbolt Noorda

Column.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Column

Personeelsbeleid voor professionals

Duco Adema

Redactioneel.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden:

Personeelsbeleid voor wetenschappers?

Marijke Visch

Centrale vraag in dit artikel is de vraag op welke wijze een zinvolle koppeling tot stand kan worden gebracht tussen universitaire strategie en kwalitatief personeelsbeleid voor de wetenschappelijke staf. Personeelsbeleid voor wetenschappers roept in de beroepsgroep veel weerstand op. Wetenschappers willen onderwijs geven en onderzoek doen in academische vrijheid. Gangbare instrumenten van personeelsbeleid als functieprofielen, functioneringsgesprekken en beoordelingen zien zij veelal als onnodige bureaucratische inperkingen van die vrijheid. Indien beoordeling aan de orde is, bijvoorbeeld voor de verdeling van onderzoeksgelden, gebeurt dat door middel van ‘peer review’, een beoordeling door vakgenoten in nationaal of internationaal verband.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Personeelbeleid

Een HR-blik op het academisch personeelsbeleid

Veerle Bogaert

Universiteiten zijn net zoals andere onderwijsinstellingen een prototype te noemen van een ‘professionele’ organisatie. Een organisatie dus die staat of valt met de kwaliteit van haar ‘professionals’. Het ligt dan ook helemaal in de lijn van het kwaliteitsstreven van zo’n organisatie om een HR-beleid te ontwikkelen dat deze professionaliteit maximaal aantrekt, aanwendt, stimuleert en beloont. Dit geldt in het bijzonder voor de academici die – in eerste lijn – instaan voor de basisopdracht van de universiteit: onderwijs, onderzoek en maatschappelijke en wetenschappelijke dienstverlening. Maar dat geldt natuurlijk ook voor de ondersteunende administratieve en technische staf die zorgt voor de noodzakelijke technologische, financiële, logistieke en beheertechnische organisatie van deze activiteiten. Een HR-beleid is slechts effectief en efficiënt als het als een consistent geheel aansluit op de specifieke aard van de universiteit als organisatie, de missie ervan en de daaruit voortspruitende strategische kernwaarden.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Personeelbeleid

Komen en gaan van jong talent

Marijn van Ballegooijen

Met enige regelmaat wordt er voorgesteld om kenniseconomie en wetenschap te stimuleren door meer jonge getalenteerde onderzoekers aan te stellen. De Nederlandse organisatie voor wetenschappelijk onderzoek (NWO) adverteerde begin 2007 met ‘grotere instroom van wetenschappelijk talent nodig’. Afgelopen december was dezelfde boodschap te vinden in het manifest Talent in eigen hand1 van de verenigde universiteiten (VSNU). En daarvoor was het minister Van der Hoeven in haar notitie Talent op waarde geschat2. Het is echter maar de vraag of jong talent op die manier beter wordt benut dan nu het geval is en of het waardevol is om jong talent langer op de universiteit te houden.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Personeelbeleid

Van Hogeschool naar kennisorganisatie

Huib de Jong & Gerrit de Jager

De omgeving van Amazon.com is niet die van V&D en het tijdsgewricht van Nokia ligt ver voor op dat van de PTT. De wereld is in minder dan een kwart eeuw grondig veranderd. In het verlengde van een door Robert Lane gebruikt concept gaat het hier om de ontwikkeling naar een kennissamenleving.1 Kennis wordt in alle facetten van de samenleving opgenomen. Het gaat daarbij overigens om meer dan alleen een samenleving waarin wetenschap een centrale plaats inneemt. De ontwikkeling raakt de sociaal-culturele en economische basisstructuur van de maatschappij.2 Door de moderne informatie- en communicatietechnologie en de ongekende mobiliteit van grote groepen mensen verandert kennis het gedrag van mensen.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Geen

Ontwikkelingsgericht personeelsbeleid in het hoger onderwijs?

Rob Poell

Organisaties worden steeds afhankelijker van kennis: kennis die bij individuele werknemers berust, kennis die in collectieve gedragspatronen is ingebed, kennis die in dienstverlenings- en productieprocessen opgeslagen zit. Het optimaal benutten van dergelijke kennis en het ontwikkelen van bruikbare nieuwe kennis is daarmee van levensbelang geworden voor het voortbestaan van organisaties. Veel organisaties besteden dan ook veel aandacht aan hun personeelsbeleid, vanuit de overwegingen dat het personeel de belangrijkste ‘drager’ is van kennis en dat een gericht beleid deze kennis ten bate van de organisatie kan laten komen. Ontwikkeling van het personeel is daarbij van eminent belang; daarvoor zal de organisatie voldoende mogelijkheden dienen te bieden, overigens vanuit welbegrepen eigenbelang. Ontwikkelingsmogelijkheden staan steevast boven aan in het lijstje van redenen waarom jonge werknemers voor een bepaalde organisatie willen werken. Het jonge vakgebied van Human Resource Development (HRD) heeft zich in het afgelopen decennium opgeworpen als thuishaven voor de ontwikkeling van theorie, onderzoek en evidence-based practice rondom personeelsontwikkeling.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Personeelbeleid

Variatie in portfoliobeoordeling van docenten in het hoger onderwijs

José van Alst, Riekje de Jong, Jeanine Baltzer, Jurriën Dengerink, Jan Oosting & Dineke Tigelaar

In juni 2006 kwamen sleutelfiguren van hogescholen en universiteiten in een expertmeeting bijeen om ervaringen uit te wisselen over het beoordelen1 van (competenties van) docenten. Deelnemers bogen zich over ‘good practices’ uit zowel hbo als wo. In dit artikel worden de portfoliobeoordelingsprocedures van vier van deze voorbeeldinstellingen beschreven en vergeleken (kader 2) aan de hand van relevante topics. Vervolgens worden de beoordelingsprocedures zelf beoordeeld (kader 3) aan de hand van kwaliteitscriteria (Tigelaar, 2005 en 2006). We sluiten af met conclusies en aanbevelingen. Met dit artikel hopen we onze ervaringen gesystematiseerd toegankelijk te maken voor andere ho-instellingen. We hopen tevens een bijdrage te leveren aan de discussie over het ontwikkelen en beoordelen van docentcompetenties en aan de verdere kwaliteitsverbetering van portfoliobeoordeling.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Personeelbeleid

Human Capital ontwikkeling in het wetenschappelijk onderwijs

Marc Vermeulen

Het heeft iets oneerbiedigs om over mensen te praten als productiefactoren. Het lijkt een manier van denken te zijn dat teruggaat op de Industriële Revolutie, waar arbeiders als ‘productievee’ de fabrieken in gestuurd werden om daar vervolgens uitgebuit te worden. Hoe ver af staat dit beeld niet van het werken aan een 21e eeuwse universiteit. Toch is de theorie van het menselijk kapitaal zoals die in de vroege jaren zestig geformuleerd werd door Garry Becker zeker ook toepasbaar op het universitaire onderwijs van nu, ondanks dat de naamgeving misschien gedateerd aandoet. In deze bijdrage bekijken we de toepassing van deze manier van denken voor universiteiten van tegenwoordig.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Personeelbeleid

Executive search in het hoger onderwijs

Pieter Cortenbach

De arbeidsmarkt verandert. Organisaties stellen hoge en vooral ook andere eisen aan hun ervaren professionals, managers en bestuurders, en deze doen op hun beurt hetzelfde. Zij kijken meer dan ooit kritisch naar hun loopbaanmogelijkheden, zijn niet bang om van werkgever te wisselen en maken zelfstandige keuzes. Ook in het hoger onderwijs zien we deze trend. En bij een vacature wordt voor de match steeds vaker een executive search bureau in de arm genomen. Maar wat doet een dergelijk bureau precies?

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Personeelbeleid

Prinsjesdag II

Leo Goedegebuure

Column.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Column

Docent hoger beroepsonderwijs anno 2007: geen alleswetende heerser, maar een deskundig begeleider

Thea van der Steeg-Hamoen

Het beroep van hogeschooldocent is in beweging. Er is sprake van een herwaardering van de onderwijstaak en het docentschap; een ontwikkeling die parallel loopt aan ‘zelfstandig leren’ (Ten Dam e.a., 2004). Het onderwijs vraagt tegenwoordig van docenten een andere invulling van hun beroep dan vroeger: zij zijn niet zozeer overdragers van kennis als wel begeleiders van onderwijsleerprocessen. Zij moeten meer rekening houden met verschillen tussen studenten en hen begeleiden en stimuleren om zelfstandig aan het werk te gaan om zo hun eigen leerproces te sturen. De docenten richten zich niet alleen op het verwerven van kennis, maar ook op het toepassen van het geleerde. Daardoor moeten docenten over bepaalde competenties beschikken om hun beroep professioneel uit te kunnen voeren. Dit artikel laat aan de hand van meningen van onderwijs, politiek en vakbonden het licht schijnen op de belangrijkste facetten van het beroep van docent hoger beroepsonderwijs.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Personeelbeleid

Personen & Instellingen

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Personen en Instellingen

Boeken & Bladen

Hans van Hout

THE AMERICAN FACULTY: THE RESTRUCTURING OF ACADEMIC WORK AND CAREERS. Door Jack H. Schuster and Martin Fin- kelstein.
John Hopkins University Press.
2006. 555 pagina’s. 50,- (hard cover).

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Boeken en Bladen

Evidence-based

Johan L.Vanderhoeven

Column.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Column