2008, Nummer 5

Volgend jaar is het tien jaar geleden dat de verklaring van Bologna werd getekend, die aan de basis staat van het bachelor-masterstelsel. Met een vooruitblik naar de conferentie van Leuven/Louvain-la-Neuve in mei 2009 in deze uitgave van TH&MA verschillende opvattingen over wat er van Bologna terecht gekomen is.

‘Het grenzeloze goed’: de laatste internationaliseringsnota?

Dr. Eric Beerkens

Op 10 november werd de langverwachte internationaliseringsagenda aangeboden aan de Tweede Kamer. De agenda gaat uit van een brede probleemanalyse en biedt interessante aanknopingspunten voor toekomstig beleid. Uit de eerste reacties uit het Nederlandse hogeronderwijslandschap blijkt dat de neergelegde analyse breed wordt gedeeld. De financiële paragraaf van de agenda steekt echter schril af tegen de ambities van de minister, aldus een gezamenlijk persbericht van onder andere de VSNU, KNAW, HBO-Raad en de studentenbonden. Hoewel de analyse breed is, zijn de voorgenomen acties en het bijbehorende budget inderdaad vrij marginaal van aard. Maar misschien is dat niet zo verwonderlijk. Nu internationalisering zo mainstream is geworden, hoeft er namelijk geen apart beleid meer voor te worden gevoerd. Of zijn we nog niet zover?

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Internationalisering

Tien jaar bama

Duco Adema

Redactioneel.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Redactioneel

Implementatie van de Bologna-verklaring zet Vlaams hoger onderwijs in beweging

Ton Van Weel & Dirk Coenjaerts

In dit overzichtsartikel schetsen we hoe het Vlaamse hoger onderwijs een complete metamorfose onderging als gevolg van de implementatie van de Bologna-verklaring en de daaropvolgende communiqués. Na een korte aanloop tot in 1999 geven we vervolgens in vijf stappen aan hoe de overheid via afzonderlijke decreten een kader schept om aan de Vlaamse hogeronderwijsruimte binnen die van Europa gestalte te geven. Daarna concluderen we met een aantal belangrijke gevolgen en uitdagingen.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: BAMA

Bachelor & master: een nieuw elan in het Nederlands hoger onderwijs?

Hans Vossensteyn en Don F. Westerheijden

Zes jaar na de officiële invoering van de bachelor-masterstructuur en de accreditatie in het Nederlandse hoger onderwijs zijn deze grootse hervormingen officieel geëvalueerd. Internationaal gezien heeft Nederland een voortvarende aanpak getoond met de invoering van bachelor- en masterprogramma’s, wat een geheel eigen dynamiek teweeg heeft gebracht. In de evaluatie is naast een meta-evaluatie van alle monitoring die al heeft plaatsgevonden, ook gekeken naar hoe nationale en internationale experts aankijken tegen de Nederlandse ontwikkelingen en uitkomsten. Belangrijke issues zijn de overgangen tussen de bachelor- en masterfase, de rol van selectieprocedures en pre-mastertrajecten hierbij, net als de transities tussen hbo en wo.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: BAMA

De belofte van Bologna

Erwin van Braam

Toen in 1999 de Bologna-verklaring werd getekend, was dat een enorme stap voor het Nederlandse hoger onderwijs. De analyse achter Bologna was helder: voor de economische en sociaal-culturele ontwikkeling van Europa was het nodig om het hoger onderwijs te harmoniseren. ‘Greater compatibility and comparability’ waren nodig voor een hogere kwaliteit, meer diversiteit en meer mobiliteit van studenten en docenten. In de meeste landen – inclusief Nederland – betekende dit een flinke hervorming van het onderwijsstelsel. De invoering van een tweecyclistructuur, accreditatie en een Europees studiepuntenstelsel waren de meest in het oog springende aanpassingen.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: BAMA

Bachelor-master gezien vanuit het bedrijfsleven

Chiel Renique

De invoering van de bachelor-masterstructuur in 2002 (een Duitse wetenschapper noemde het eens in een inleiding ‘bamafizierung’) is in Nederland vrij geruisloos verlopen. We waren een van de eerste landen die het voor elkaar hadden. Dat lijkt een mooi resultaat, maar toch valt daarop af te dingen. Zeker bij aanvang was het veelal het verhangen van de bordjes en vanaf het begin zat en zit er spanning tussen een verticaal geleed, binair stelsel van hogescholen en universiteiten en een naar Angelsaksisch model, horizontaal geleed stelsel van bachelor en master.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: BAMA

Evaluatie bachelor-masterstelsel

Hidde Terpoorten

Met de evaluatie van het bachelor-masterstelsel van CHEPS (Center for Higher Education Policy Studies) heeft het Nederlands hoger onderwijs een degelijke meta-evaluatie in handen waar het zijn lessen uit kan trekken. Diverse actuele, maar ook tot op heden niet besproken onderwerpen zijn aan het licht gekomen in de analyse van CHEPS. Maar wat is vijf jaar na dato nu de visie van de student op het ingevoerde stelsel en ook op de toekomst van het bachelor- masteronderwijs? Het ISO (Interstedelijk Studenten Overleg) zal zijn visie geven op de diverse opmerkingen en aanbevelingen die door CHEPS zijn gedaan in het rapport ‘New degrees in the Netherlands’.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: BAMA

TRENDS V: Universities shaping the European Higher Education Area

David Crosier, Lewis Purser and Hanne Smidt

For the first time in the series, this Trends report is based on both quantitative and qualitative research, while previous Trends reports relied on one or other of these two methodologies. Trends V analyses the nature and extent of implementation of the Bologna reforms, and attempts to assess the impact that changes are having on a wider range of institutional development processes. Through comparison with the outcomes of earlier Trends projects, and in particular the Trends III results (2003) that to a large degree addressed the same questions, the report is able to measure the progress that has taken place in implementing higher education reforms.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Geen

Bonje door Bologna?

Frank Boterenbrood, Peter van ’t Riet

Het hoger onderwijs in Europa is in beweging. Invoering van het bachelor-masterstelsel, het major-minormodel, European credits, flexibel vraaggestuurd onderwijs, competentieleren; het zijn maar enkele voorbeelden van ontwikkelingen die het hoger onderwijs het afgelopen decennium hebben beziggehouden en in menige instelling voor spanningen hebben gezorgd. Een van de aanleidingen voor deze beweging is de Bologna-verklaring van 1999, die een keten van veranderingen beoogde. Dergelijke veranderingen waren in andere delen van de samenleving op dat moment al volop gaande, te weten de integratie van voorheen separaat functionerende systemen – in ons geval hogeronderwijsinstellingen – tot een coöperatief netwerk.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: BAMA

De Basiskwalificatie Onderwijs als kwaliteitsinstrument

Elise van der Erve & Lief Keteleer

De certificering van docenten was enige tijd geleden een item dat de landelijke dagbladen haalde. De Volkskrant sprak over de invoering van een ‘lesvaardigheidsbewijs’ voor docenten van universiteiten. Groot nieuws! Aanleiding was de wederzijdse erkenning van de Basiskwalificatie Onderwijs (BKO) voor universitaire docenten door alle rectoren van Nederlandse universiteiten. In Amsterdam kreeg de wederzijdse erkenning een extra dimensie omdat in dezelfde periode door de rector van de UvA, Dymph van den Boom, de eerste 32 BKO-certificaten werden uitgereikt. Er wordt ingegaan op de betekenis van de BKO voor docenten en op het streven om de BKO in te zetten als kwaliteitsinstrument. De invoering bij de UvA staat centraal. Daarnaast worden dilemma’s en knelpunten waar UvA-faculteiten bij de implementatie tegenaan liepen, gekoppeld aan lessen waar ook andere universiteiten hun voordeel mee kunnen doen.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Geen

Studenten voor de stad

Erik Gerritsen

Column.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Column

Analyse & Commentaar

Annemarie Mars

De waarde van de middenmanager in organisatieveranderingen in het hoger onderwijs
Het lijkt wel of verandering de enige constante is in het hoger onder- wijs. Vaak spelen er meerdere veranderingen tegelijkertijd. Ze volgen elkaar in snel tempo op, of beide. Maar veel veranderingen mislukken (Boonstra, 2000; Cozijnsen, 2004) en één van de belangrijkste redenen daarvoor is de menselijke factor. De mensen die geacht worden anders te gaan werken, haken tussentijds af of er blijkt op enig moment dat de mensen nooit waren aangehaakt. Of ze zeggen ja, maar handelen daar niet naar. De belangrijkste uitdaging in verandering is dus om mensen mee te krijgen.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Analyse en Commentaar

Boeken & Bladen

Frans de Vijlder

Academic Charisma and the Origins of the Research University. Door William Clark (2006). Chicago/London, The University of Chicago Press.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Boeken en Bladen

Personen & Instellingen

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Personen en Instellingen

Bijvangst

Sijbolt Noorda

Column.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Column