2008, Nummer 2

Wat kunnen hogescholen en universiteiten leren van het bedrijfsleven? In deze uitgave van TH&MA een aantal beschouwingen over de verhouding tussen economie en hoger onderwijs.

Hogescholen als belangrijke schakel in de kennisketen

Chiel Renique

Het bedrijfsleven is een zeer natuurlijke bondgenoot van de hogescholen. Immers, hogescholen zijn beroeps- en praktijkgericht en dat past goed bij de innovatievragen van met name middelgrote en kleinere ondernemingen. Recente nota’s die samen met of over het hbo zijn uitgebracht, hebben ook die signatuur: ‘Aan de slag met innovatie’ in 20041 en ‘Hogescholen en branches; partners in professie’ in 2006.2 Een structurele samenwerking is bovendien sinds 2003 aangegaan in de Stichting Innovatie Alliantie, waarin onder meer de HBO-raad, VNO-NCW en MKB-Nederland deelnemen.3 Doel van de stichting is om de kenniscirculatie tussen regionale partijen te bevorderen, in het bijzonder tussen de hogescholen en het mkb, en zo bij te dragen aan het vergroten van het innovatief vermogen van het mkb.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Kennis

Fontys Competentie Wijzer (FCW) spil bij kansrijk doorstromen naar het hbo

Gea van Zutven, Ankie Hendriks, Paul van der Plas

Kernproblemen in de aansluiting met het hoger beroepsonderwijs zijn de weinig flexibele overgang vanuit voortgezet en middelbaar beroepsberoepsonderwijs en de uitval en vertraging in de propedeuse. Vanaf 2002 werken Fontys Hogescholen en de regionale ROC’s in Brabant en Limburg samen aan een goede doorstroom en aansluiting, die aanhaakt bij de innovaties in het hbo en mbo. De ontwikkeling van de Fontys Competentie Wijzer (FCW) is een belangrijk initiatief hierbij. De FCW is ontwikkeld als instrument voor de student in het middelbaar beroepsonderwijs om te onderzoeken of een vervolgstudie in het hbo iets voor hem is.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden:

Leren van het bedrijfsleven

Duco Adema

Redactioneel.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Redactioneel

Bedrijfsleven en universiteit: leren over, van en met elkaar

Peter van der Sijde

Onderwijs en bedrijfsleven zijn twee verschillende werelden (zie bijvoorbeeld Shrivastava & Mitroff, 1984); verschillen die maar al te vaak worden aangegrepen om niet samen te hoeven werken. Maar ondanks dit, bijna ongemerkt, lijkt het er op dat het hoger onderwijs veel van het bedrijfsleven overneemt. De wereld van het hoger onderwijs en het bedrijfsleven hebben een andere cultuur (mensen gaan anders met elkaar om en gebruiken andere normen en waarden), een andere structuur (het hoger onderwijs is anders georganiseerd dan het bedrijfsleven) en een andere markt (andere klanten en toeleveranciers en verschillende producten). Beide typen organisaties streven andere doelen na: bedrijven streven naar winst, universiteiten naar publicaties in vooraanstaande tijdschriften en het hbo en wo streven beide naar de verhoging van de in- en uitstroom van studenten.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Bedrijfsleven-Hoger Onderwijs

Bedrijfsorganisatie en universiteit: bron van inspiratie?

Vaststelling: organiseren tussen sturing en zelfsturing

Organisatietheorie heeft de laatste jaren heel wat nieuwe inzichten opgeleverd. Deze zijn niet in het minst tot stand gekomen ten gevolge van de vele uitdagingen die door kennisintensieve activiteiten worden gesteld aan organisaties en hun medewerkers maar meer door de grote nood aan meer creativiteit, inventiviteit en innovativiteit in bedrijfs- organisaties heeft ervoor gezorgd dat het traditionele organisatiebeeld sterk veranderd en geëvolueerd is gedurende de laatste twintig jaar. In deze bijdrage wil ik stilstaan bij de ingrijpende organisatieveranderingen die bedrijven gekenmerkt hebben. Deze hebben tot significante doorbraken geleid in de manier waarop bedrijven tegenwoordig geleid worden en werkrelaties vorm krijgen. Het hoger onderwijs, en meer bepaald de universiteiten, zijn tot nu toe vrij immuun gebleven voor deze evolutie. Echter, in deze evolutie kan ook een fundamentele uitdaging naar het hoger onderwijs toe, en meer specifiek de universiteiten, onderkend worden.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Bedrijfsleven-Hoger Onderwijs

De universiteit schiet tekort

Arnoud W.A. Boot

Het Nederlandse hoger onderwijs en universiteiten moeten een volgende kwaliteitsslag gaan maken: een waar kwaliteit van het onderwijs en investeren in de omgeving centraal staan. Meer dan ooit is de universiteit de ‘lokale verankering van globalisering’. Als het ergens aan ontbreekt in de Nederlandse universitaire wereld, is het wel concurrentie op het gebied van met name onderwijs, waardoor onvoldoende kwaliteitsprikkels bestaan met als consequentie een onvoldoende maatschappelijk rendement op de toch aanzienlijke investeringen in het hoger onderwijs. De universiteit moet de markt op, maar wie dit interpreteert als weer een roep tot commercialisering van het hoger onderwijs, zit verkeerd. Topuniversiteiten bewaken hun eigen wetenschappelijke en onafhankelijke positionering. De maatschappij vraagt om kritische en creatieve geesten, en juist ook om mensen die nieuwe wegen willen inslaan. Distantie en abstractie – kenmerken van wetenschapsbeoefening – passen hier ten enenmale bij.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Bedrijfsleven-Hoger Onderwijs

Waarnemingen van een bestuursvoorzitter van een hogeschool

Marcel Wintels

Bijna acht jaar geleden kwam ik als relatief jong bestuurder bij de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen, vanuit een tienjarige achtergrond als adviseur en ondernemer in het bedrijfsleven. Komende zomer maak ik de overstap naar Fontys. Vanuit mijn ervaringen beschrijf ik op verzoek van de redactie van TH&MA een aantal indrukken. Persoonlijk getint, en daarmee dus subjectief gekleurd, maar wellicht toch met punten van herkenning voor de lezer.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Bedrijfsleven-Hoger Onderwijs

Een economisch perspectief op de lerarenopleidingen

Drs. A.T. Evers

Lerarenopleidingen, met name de tweedegraadslerarenopleidingen, kampen al langer met problemen die te maken hebben met het rendement van hun opleidingen. In deze discussie staat vooral het afstudeerrendement centraal. Het begrip rendement is echter veel breder en het is dan ook de vraag of het in de discussie alleen maar over afstudeerrendement moet gaan. Op basis van literatuur en gesprekken met experts wordt in dit artikel ingegaan op verschillende vormen van rendement en worden er aanbevelingen gedaan hoe middelen effectief in te zetten.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Bedrijfsleven-Hoger Onderwijs

Leve de leraar en de onderwijsmanager!

Erik Gerritsen

Column.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Column

Professionaliseringsstrategieën van wetenschappers

Ferd J. van der Krogt

Op universiteiten en hogescholen werken wetenschappers in het primaire proces aan het voorbereiden, uitvoeren, verbeteren en innoveren van onderwijs en onderzoek. Deze professionals doen daardoor ervaringen op en tevens nemen ze deel aan expliciete na- en bijscholing. Zo werken ze, vaak impliciet en vanzelfsprekend, aan hun professionele ontwikkeling in functie van het primaire proces. Professionele ontwikkeling is niet alleen het volgen van cursussen, trainingen en workshops, maar vindt ook plaats door het opdoen van (leerrelevante) ervaringen in het primaire proces en gedurende de loopbaan.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Personeelbeleid

Ondernemerschap versus small business in het onderwijs

Giel Kirkels & Tjip de Jong

In het onderwijs, de politiek en het bedrijfsleven wordt veel gesproken over het belang van ondernemerschap voor Nederland. In het vormgeven van ons onderwijs komt dit belang vooral terug in initiatieven die zogeheten small business (het opstarten en runnen van (kleine) bedrijfjes) stimuleert. Door middel van een studiereis langs acht grote Amerikaanse universiteiten vergelijken we hoe ondernemerschap wordt gestimuleerd in het Nederlandse en het Amerikaanse onderwijs. Als we deze onderwijssystemen vergelijken valt ons onder andere het verschil op tussen de termen ondernemerschap en small business. In dit artikel beschrijven we hoe dit verschil tot opvattingen leidt die de wijze van het stimuleren van ondernemerschap sterk beïnvloeden. Daarnaast geven we enkele concrete voorbeelden, good practices en adviezen van toonaangevende Amerikaanse universiteiten.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Bedrijfsleven-Hoger Onderwijs

De omgekeerde wereld

Sijbolt Noorda

Column.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Column

Analyse & Commentaar

Hans Vossensteyn

In november 2007 is de Strategische Agenda voor het hoger onderwijs van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap verschenen.1 Dit ‘Hoogste Goed’ toont de visie van het ministerie op de toekomst van het hoger onderwijs in Nederland. Het is een zeer ambitieus plan waarin de ambities worden onderbouwd met praktische instrumen- ten. Sleutelwoorden in de strategische agenda zijn kwaliteitsverbete- ring, excellentie en differentiatie. Of dit prachtige streven ook met de genoemde middelen realistisch nagejaagd kan worden, staat in dit artikel centraal.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Analyse en Commentaar

Personen & Instellingen

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Personen en Instellingen

Boeken & Bladen

Hans van Hout

Situationeel opleiden en leren: Het potentieel van individuele competenties voor organisaties. Gerard Bergenhenegouwen (2007).
Met medewerking van Marjan Glaudé en een voorwoord van Joseph Kessels.138 pp, Deventer (Kluwer).

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Boeken en Bladen