2008, Nummer 1

We doen het best redelijk als het gaat om het gemiddelde opleidingsniveau en de groei van het aantal hoger opgeleiden. Maar als het erom gaat getalenteerde studenten tot excellentie te brengen, slagen hogeronderwijsinstellingen daar minder goed in. In deze uitgave van TH&MA een aantal beschouwingen over excellentie en massaliteit.

Van startbekwaam naar excellent leraarschap

Remko Schuurmans, Hubert Coonen en Karin Sanders

In alle sectoren zijn scholen de laatste jaren bezig met de implementatie van Integraal Personeelsbeleid (IPB). Eén van de doelen van dit beleid is het stimuleren van de professionele ontwikkeling van leraren en deze in lijn te brengen met de organisatiedoelen. De professionalisering van leraren is daarnaast actueel geworden door de invoering van de Wet op de beroepen in het onderwijs (Wet BIO), die leraren verplicht te voldoen aan de wettelijk vastgestelde bekwaamheidseisen. Deze bekwaamheidseisen geven richting aan de professionele ontwikkeling van de leraar. Periodiek worden deze bekwaamheidseisen geactualiseerd waardoor waarborgen ontstaan dat leraren hun vak op een professioneel niveau uitoefenen.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Personeelbeleid

Allochtone studenten binnen de poorten van het hoger onderwijs binnenhalen en behouden

Thea van der Steeg-Hamoen

De positie van allochtone studenten in het hoger beroepsonderwijs kan beter. Hoewel niet-westerse allochtonen in het hbo vaker dan voorheen hun diploma behalen, hebben zij nog steeds een flinke achterstand op studenten van Neder- landse afkomst. Na vijf jaar heeft ongeveer zestig procent van de autochtone hbo-studenten het diploma op zak tegenover veertig procent van de allochtonen (CBS, 2007). Allochtonen die probleemloos havo en/of vwo hebben gehaald, haken in het hoger onderwijs massaal af (de Volkskrant, 2006). De Inspectie van het Onderwijs (2005/2006) is van mening dat een te groot aantal getalenteerde allochtone studenten het hoger onderwijs niet bereikt. De minister van OCW wil daarom afspraken maken met hogescholen en universiteiten over het formuleren van streefcijfers om de deelname van allochtonen te bevorderen. Zo verdeelde de staatssecretaris vierenhalf miljoen euro onder hogescholen en universiteiten om de instroom en prestaties van allochtone studenten te verbeteren (OCW, 2006).

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Allochtonen | Studentenbeleid

Excellentie versus massaliteit

Duco Adema

Redactioneel.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Redactioneel

Dilemma’s bij massaliteit

Marc Vermeulen

In 1954 publiceerde de Britse socioloog Michael Young een opmerkelijk boek, The Rise of Meritocracy. In het boek, dat in romanvorm geschreven is omdat de uitgever het anders niet publicabel achtte, beschrijft hij een wereld waarin maatschappelijke posities uitsluitend op basis van bewezen talenten verdeeld worden. Het is geen prettig beeld van de samenleving die opvallende overeenkomsten vertoont met samenlevingen zoals die door Orwell (1984) en Huxley (Brave New World) beschreven werden. Het boek van Young, overigens de oprichter van de Britse Open Universiteit, wordt dan ook op een lijn geplaatst met deze romans.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Studentenbeleid

Incentives voor extra onderwijskwaliteit

Ib Waterreus

Instellingen in het hoger onderwijs worden onvoldoende geprikkeld om topkwaliteit te leveren en talenten optimaal te benutten. De overheid zou daarom ervaring moeten opdoen met financiële prikkels om universiteiten en hogescholen aan te moedigen extra onderwijskwaliteit te leveren. Dit artikel gaat in op de bestaande incentives in het hoger onderwijs en de mogelijke effecten van verschillende incentives op de onderwijskwaliteit.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Studentenbeleid

Radboud Universiteit kiest voor intensivering onderwijs in eerste jaar

Ad van Hout

Met ingang van het studiejaar 2006-2007 steekt de Radboud Universiteit Nijmegen elk jaar een bedrag van 5,5 miljoen euro in de intensivering van het onderwijs op vijf alfa- en gammafaculteiten.1 Met die extra financiering moeten die vijf faculteiten hun eerstejaars studenten in het eerste semester voortaan minimaal 15 contacturen per week aanbieden. Met een groter aantal contacturen, zo is de achterliggende gedachte, gaan studenten in de alfa- en gammahoek zich meer verbonden voelen met de gekozen opleiding en daardoor meer tijd aan hun studie besteden: zeker 35 uur per week. In de media maar ook bij collega-universiteiten is veel belangstelling voor wat minister Plasterk bij gelegenheid al eens de ‘Radboud-norm’ noemde.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Studentenbeleid

Naar ander excellent hoger onderwijs

Frans de Vijlder

De Duitse kennissocioloog Helmut Willke merkte ooit op dat professionals in universiteiten, ziekenhuizen, scholen en andere ‘klassieke’ professionele organisaties, intelligente mensen zijn met een groot leervermogen, maar dat de organisaties waar ze werken ‘onthutsend dom’ zijn. Deze uitspraak is natuurlijk overtrokken, maar de strekking ervan illustreert waar het om draait bij het bereiken van excellentie in een kennisintensieve samenleving: alleen door slim organiseren en resultaatgerichte innovatie zal het lukken om de prestaties te realiseren waar de samenleving om vraagt.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Studentenbeleid

De zoektocht naar allochtoon talent

Rick Wolff & Sabine ter Steeg

In zijn strategische agenda voor het hoger onderwijsbeleid noemt de minister van OCW als doelstellingen het bevorderen van een ambitieuze studiecultuur en het verhogen van studierendementen van niet-westers allochtone studenten. Deze doelstellingen zijn bereikbaar als een ‘opschalingsoperatie’ worden gestart waarbij huidige kortlopende projecten met een beperkt studentenbereik worden omgezet in langdurige, grootschalige programma’s. De auteurs pleiten voor een tweesporenbeleid met als inzet het verhogen van het aantal niet-westers allochtone afgestudeerden (het ‘massa maken’) en het laten excelleren van allochtoon toptalent.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Allochtonen | Studentenbeleid

Dient massaliteit excellentie in onderzoek?

Eric Spruyt en Tim Engels

De vraag naar de optimale omvang van een onderzoekseenheid wordt, gelet op het toenemende belang dat aan de verantwoording en de kwantificering van de resultaten van wetenschappelijk onderzoek wordt gehecht, steeds belangrijker. In deze bijdrage brengen we enkele beschouwingen over mogelijke verbanden tussen de omvang van een onderzoekseenheid en kwantitatieve en kwalitatieve aspecten van de in- en output van het wetenschappelijk onderzoek dat er wordt bedreven.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Studentenbeleid

Over succes van instellingen van hoger onderwijs, succes van economieën en ... McKinsey

Serge Simon

Bestuurders en managers binnen de instellingen van hoger onderwijs worden bij het ontwikkelen van het instellingsbeleid voortdurend geconfronteerd met het beleidsdilemma tussen de keuze voor excellentie of massaliteit. Het doel is telkens de instelling als geheel zo succesrijk mogelijk te maken en het liefst op duurzame wijze. Enige groei in dit succes is natuurlijk altijd gewenst. Universiteiten in het bijzonder zijn echter geen monolithische, uniforme instellingen. Ze bestaan uit een groepering van kleine en grote entiteiten, zoals faculteiten, departementen, onderzoeksgroepen, scholen, ... Ze hebben stuk voor stuk hun eigen opleidingen en onderzoeksthema’s, ofwel hun eigen ‘producten’. En die producten worden in de markt geplaatst, die per definitie instellingsoverschrijdend is. Succes van een universiteit kan gedefinieerd worden als de optelsom van het succes van die samenstellende entiteiten. Dit succes wordt dan afgemeten ten opzichte van het succes van andere instellingen.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Studentenbeleid

FINANCIERING

Johan L.Vanderhoeven

Column.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Column

Wie zijn de lectoren in het hoger beroepsonderwijs?

Geralien Holsbrink-Engels

In het hoger beroepsonderwijs (hbo) is de afgelopen jaren veel tijd en moeite geïnvesteerd in de ontwikkeling van lectoraten en kenniscentra voor de private en publieke sector. Hogescholen hebben een bredere taak dan het opleiden van studenten. In de nota ‘Hogescholen tien jaar vooruit’ (Leijnse, 2000) werd gesteld dat de verbreding van de kerntaak van hogescholen nodig was om te voldoen aan de eisen die de kenniseconomie stelt. Het concept van lectoraten werd in deze nota nader uitgewerkt. Een lectoraat bestaat uit een lector en kenniskringleden. In 2001 werd geld ter beschikking gesteld en in 2003 is het lectoraat in het hbo onder deze noemer ingevoerd. De Stichting Kennisontwikkeling HBO (SKO) ging dat jaar van start en verstrekte subsidie aan de door hogescholen ingediende aanvragen voor lectoraten. Daartoe had de HBO-raad met het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap een convenant gesloten (ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap & HBO-raad, 2001).

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Personeelbeleid

N= 1

Sijbolt Noorda

Column.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Column

Onderzoek in het hbo op de lerarenopleiding primair onderwijs

Gerda Geerdink, Els van der Pool en Erik Jansen

Onderzoek in het hoger beroepsonderwijs krijgt zowel in de media als binnen de opleidingen zelf steeds meer aandacht. En hoewel we er eigenlijk niet meer omheen kunnen, zijn er op de opleidingen nog veel tegenstanders. De tegenzin lijkt vooral gevoed door de overtuiging dat onderzoek binnen het hbo niet haalbaar en nodig is, en door onduidelijkheid over het hoe dat onderzoek er dan uitziet. ‘Hogescholen moeten geen universiteit willen spelen’, zo wordt gezegd. Vooral dat laatste maakt duidelijk dat onderzoek binnen het hoger beroepsonderwijs nog geen opzichzelfstaand gegeven is, nog geen eigen identiteit heeft. Aan het identificeren van het onderzoek in het hoger beroepsonderwijs willen we een bijdrage leveren. Niet om het af te bakenen of een bepaalde richting uit te sturen, maar om de beroepsbeoefenaren in het hbo handvatten te geven bij het nadenken over en doen van onderzoek. Dit artikel gaat over onderzoek in het hbo waarbij we vanwege de vertrouwdheid daarmee de lerarenopleiding primair onderwijs als case nemen. Achtereenvolgens wordt beschreven waarom onderzoek in het hbo en op de lerarenopleiding nodig is, hoe dat onderzoek omschreven kan worden en eruitziet en tot slot gaan we in op de winst voor studenten, de opleiding en beroepspraktijk.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Geen

Alles went, zelfs excellent

Erik Gerritsen

Column.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Column

Boeken & Bladen

Marc Vermeulen

Wes Holleman (2006). Onderwijsethiek. Een literatuurstudie over professioneel handelen van docenten in het hoger onder- wijs. Utrecht (Universiteit van Utrecht/IVLOS).

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Boeken en Bladen

Personen & Instellingen

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Personen en Instellingen