2009, Nummer 1

Change en new hope zijn de slogans waarmee de nieuwe Amerikaanse president veel enthousiasme heeft losgemaakt. In werkelijkheid blijkt innovatie – ook in het hoger onderwijs – veel weerbarstiger. In deze uitgave raadgevingen voor succesvolle innovaties.

Onderzoek in en door de praktijk en practice based evidence in de lerende organisatie

Henk Smeijsters

De functie en methode van onderzoek door kenniskringen aan hogescholen en de relatie tussen onderzoek aan hogescholen en universiteiten staan intensief ter discussie. Daarbij worden op de schaal tussen fundamenteel en toegepast onderzoek verschillende posities ingenomen. In dit artikel staat de co-creatie tussen onderzoekers van kenniskringen van hogescholen en professionals uit de praktijk centraal. Uitgangspunt daarbij is de behoefte van professionals om hun werk te innoveren, ontwikkelen en evidence based te maken. Het onderscheid tussen evidence based practice en practice based evidence laat zien hoe top-down onderzoek en bottom-up onderzoek elkaar aanvullen en versterken. Het artikel laat zien hoe onderzoek in en door de praktijk tot gevolg heeft dat lerende organisaties en community’s of practice tot ontwikkeling komen, waarin professionals blijvend de rol van onderzoeker op zich nemen. Drie voorbeelden van lopende onderzoeken uit de domeinen zorg en welzijn illustreren concreet hoe onderzoek in en door de praktijk vanuit kenniskringen gestalte krijgt.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Lerende organisatie

De effectiviteit van interventies bij organisatieontwikkeling in het publieke domein

Ben Verleg & Adriaan Bekman

In lopend promotieonderzoek naar de effectiviteit van interventies wordt onderzoek gedaan naar de relatie van besluitvorming en de wijze waarop besluitvorming tot stand komt met veranderingen in de organisatie. Bij bestuurlijke besluitvorming komen niet altijd de organisatorische effecten expliciet naar voren. Een gevolg kan zijn dat interventies daardoor minder effectief zijn dan mogelijk en gewenst is.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Geen

Innovatie

Duco Adema

Redactioneel.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Innovatie | Redactioneel

Innoveren op vol vermogen of halve kracht?

Frans de Vijlder

Uit enquêtes voor het primair en voortgezet onderwijs blijkt dat tegen de honderd procent van de scholen aangeeft met een of meerdere innovaties bezig te zijn. Het ‘sociaal-wenselijkheidgehalte’ van deze antwoorden is ongetwijfeld hoog. Durf maar eens te beweren dat je niet innoveert! In het hoger onderwijs is dat niet anders. Maar waar hebben we het eigenlijk over? Is ‘innovatie’ wel zoveel meer dan een buzzword: een modewoord dat geen duidelijke betekenis heeft?

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Innovatie

Een Vlaamse tragedie?

Alain Verschoren

Column.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Column

De kunst van het nietsdoen is heel hard werken

Thijs H. Homan

Veel veranderprocessen in het hoger onderwijs hebben het karakter van planned change. Daarbij worden doelstellingen geformuleerd en planningen en tussentijdse resultaten afgesproken. Uit onderzoek blijkt dat een groot deel van de geplande verandertrajecten weinig succesvol is. In dit artikel wordt betoogd dat dit te maken heeft met het feit dat veel van de veranderambities ontwikkelprocessen impliceren, die juist niet of nauwelijks stuurbaar en managebaar zijn. Beschreven wordt hoe dergelijke processen verlopen en wat daarbij belangrijke mechanismen en dynamieken zijn. Aan de hand daarvan wordt geïllustreerd hoe dergelijke processen gefaciliteerd kunnen worden. Het uitgangspunt daarbij is ‘het organiseren van het toeval’.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Innovatie

He who pays the piper calls the tune

Martin Decancq

Een academische opening in Vlaanderen. Een rij merkwaardig uitgedoste figuren, togati genaamd, schrijdt statig voorbij onder begeleiding van oorverdovend klaroengeschetter. Twee pedellen met een universiteitsscepter in de aanslag lopen voorop en tonen zich bereid elk gepeupel dat voor de voeten dreigt te lopen, uit de weg te slaan. De bonte stoet verdwijnt ten slotte in een universiteitsgebouw waar de plechtigheid zich naar haar einde sleept. Nagenoeg niemand komt bij het aanschouwen van dit tafereel in de verleiding te denken dat de universitaire wereld toch mooi heeft weten te ontsnappen aan de voorthollende veranderingen in onze postmoderne samenleving.
Integendeel, de aanwezige universiteitsbestuurders, academici en universitaire medewerkers zijn zich haarscherp bewust van de vele uitdagingen waar de moderne universiteit mee wordt geconfronteerd en van de moeizame zoektocht naar adequate ripostes vanuit de universiteit. De uitdagingen en de mogelijke antwoorden zijn het onderwerp van deze bijdrage. De lezer zij onmiddellijk gewaarschuwd: het verhaal draait vrij snel rond ‘geld’. Het omgaan met dit schaarse goed blijkt uiteindelijk de echte uitdaging te zijn voor de universiteiten in Vlaanderen en er is veel reden om te denken dat dit elders niet anders is.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Innovatie

Een nieuwe opleiding in nauwe samenwerking met het bedrijfsleven

Machteld Verbruggen

Wanneer er in het onderwijs over innovatie wordt gesproken, heeft men het meestal over onderwijsvernieuwing in de zin van het gebruik van nieuwe onderwijs- of toetsvormen of de introductie van nieuwe technologieën zoals e-learning. Zelden heeft men het – in Vlaanderen althans – over de introductie van nieuwe producten of diensten in het onderwijs. De introductie van een nieuwe opleiding kan gezien worden als zo’n nieuw product.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Innovatie

Het belang van flow in onderwijs

Dr. Daan G. Andriessen & Hans Kunneman

Onze gedachtewereld is slechts een deel van onze innerlijke werkelijkheid. Een groot deel van die werkelijkheid bestaat uit gevoel, intuïtie en onbewuste processen. In onderwijs in Nederland is nauwelijks aandacht voor deze intuïtieve intelligentie. In dit stuk betogen wij dat we door uitsluiting van de waarde van de intuïtieve intelligentie in het onderwijsproces het kind met het badwater weggooien. Ook in onderwijsorganisaties bepaalt het omgaan met de onderbewuste, gevoelsmatige realiteit voor een groot deel het succes. Oog, oor en gevoel krijgen voor deze realiteit in onderwijsorganisaties is een belangrijke voorwaarde voor het creëren van flow in onderwijs. Pas wanneer de flow er is, vallen de intenties van managers en docenten in vruchtbare aarde en is er onderwijsinnovatie mogelijk.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Innovatie

Analyse & Commentaar

Arjan Trommel, Van Assem & Partners

Moderne hbo-instellingen zijn het resultaat van een ontwikkeling van rationalisering en economisering die eind jaren tachtig in gang is gezet. De resultaten van deze ontwikkeling zijn inmiddels geoogst. Hogescho- len moeten op zoek naar een volgend ontwikkelingspad, betogen de auteurs. Volgens hen is duurzaam ondernemen het aangrijpingspunt dat de instellingen de komende decennia naar een nieuw niveau kan tillen. Hogescholen zijn door hun specifieke functie binnen de maat- schappij immers bij uitstek geschikt om te verduurzamen, zowel in hun bedrijfsvoering als in onderwijs en onderzoek. Juist nu is de tijd aange- broken voor maatschappelijke innovatie.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Analyse en Commentaar

Leeuw of Nassau?

Sijbolt Noorda

Column.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Column

Naar een nieuwe manier van voorlichten

Keete Kruijtzer & Frans Meijers

Hogescholen en universiteiten zoeken continu een balans tussen enerzijds zo veel mogelijk studenten en anderzijds de júíste studenten aantrekken. Studenten die de instelling met een diploma zullen verlaten. Om aankomend studenten te helpen met het kiezen van een opleiding, organiseren hogescholen en universiteiten diverse voorlichtingsactiviteiten. In hoeverre dragen verschillende typen voorlichtingsactiviteiten bij tot het aantrekken van de juiste studenten en hoe kunnen huidige activiteiten worden verbeterd?

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Studentenbeleid

Excellentie

Duco Adema

Karel van der Toorn, Universiteit van Amterdam en Hogeschool van Amsterdam, over excellente studenten en wie de rekening moet betalen.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Excellentie

Boeken & Bladen

Ib Waterreus

Geldstromen en beleidsruimte (Wegen voor nieuw hoger onderwijs en wetenschap deel 2). Door P.C. Kwikkers, B.W.A. Jongbloed, C.W.A. Gerritsen, J.J. Vossensteyn, F. Kaiser & A.C. van Wageningen (2009).

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Boeken en Bladen

Boeken & Bladen

Ton van Weel

Universiteiten in Europa in de 21e eeuw. Door Kurt De Wit (2008).

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Boeken en Bladen

Personen & Instellingen

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Personen en Instellingen

Ecologische verspilling

Johan L. Vanderhoeven

Column.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Column